O goberno de Timor Leste tenta recuperar o portugués
Os indonesios impuxeron durante a ocupación a súa lingua, que agora fala a meirande parte da poboación.
Bandeira de Timor Leste
A situación da lingua portuguesa en Timor Leste é paradoxal. O idioma, que recuperou a oficialidade coa independencia do país, xa non o entende unha boa parte da poboación. Así, dáse a circunstancia de que os tribunais, as escolas e o Goberno falan nunha lingua que xa só os máis vellos entenden, e precísanse tradutores.
Nunha reportaxe do New York Times, indícase que as linguas máis faladas na nova democracia son o tétum, de orixe autóctona, e o indonesio, oficial durante a ocupación do país, dende 1975 até a independencia, en 2002. O portugués, lingua de resistencia, perdeu falantes entre as novas xeracións, que agora teñen dificultades en comprender o novo idioma oficial. O paradoxo é que a meirande parte da poboación conserva nomes e apelidos portugueses, pero a ocupación indonesia tivo éxito na prohibición do uso da lingua e a substitución pola dos segundos colonizadores.
Ensino do portugués
Profesorado procedente de Portugal estase a encargar de reintroducir a antano lingua colonial. E está a ter éxito, pois segundo os datos das Nacións Unidas, no ano 2002 só o 5% dos 800.000 habitantes do país falaba portugués. Dous anos despois, o 36% aseguraba entender a lingua, fronte a un 85% que comprendía tétum, o 58% indonesio e o 21% inglés.
Aínda que a Constitución recoñece a oficialidade do portugués e mais do tétum, a lingua local, que convive con outros quince idiomas indíxenas, aínda non está o bastante desenvolvida para os negocios. Así, o portugués converteuse na lingua do poder, dando lugar a unha estraña situación de diglosia.
En declaracións ao New York Times, o presidente da República, José Ramos-Horta, afirmou que se está a reconsiderar a política lingüística, polo que o inglés e o indonesio poderíanse converter tamén en linguas oficiais. “Non vexo ningún problema en que unha nación teña catro idiomas oficiais”. Despois de que a poboación se afaga ás linguas, “poderémoslle dar ao pobo a opción de escoller dúas delas como obrigatorias”.
Ligazóns
Novas relacionadas
Comentarios (14)
En primeiro lugar supoño que ninguén virá coa peregrina idea de que o portugués é a lingua propia de Timor Oriental. Polo menos o Señor Ramos-Horta ten o sufciente sentido común para non tratar impoñer unha lingua a todos os habitantes en base simplemente a que a mesma se creou nese territorio. Das súas declaracións dedúcese que está disposto a aceptar que haxa, nun primeiro estadio, ata catro linguas oficias, para que por razóns de economía, tras uns anos, sexa a poboacióna a que elixa dúas coma oficiais, sen prexulgar que sexa unha ou outra (propia ou non propia). Do tenor das súas declaracións cabe deducir que aínda que remate por haber dúas linguas oficiais (o termo obrigatorio debe de ser unha mala traducción, ya que é ridículo), non haberá prohibición legal de que se poida estudar nas outras linguas do país, incluido o idioma autóctono, no caso de que este non sexa elixido como lingua oficial. A isto chámaselle adaptarse á realidade social, aínda que sexa consecuencia de inxustizas pasadas.
A ver se ven a dar una volta por Galicia este Señor e lles ensina algo a certos "impositores" lingüísticos que sacralizan termos como lingua propia e non respetan que se poida ensinar en calquera das linguas oficiais. E este non creo que sexa sospeitoso de neoliberal pero hai xente intelixente que aprende das súas experiencias vitais e non se aferran a dogmatismos estúpidos.
Saúdos a todos e liberdade para elixir, como dí Ramos-Horta
A verdade é que os espanholeiros culturicidas (que também aprenderom a escrever o galego castrado) saem de todas as partes: uma praga de baratas, um cancro para Galiza e a sua cultura, que estiverom caladinhos cinco séculos enquanto assassinavam a nossa Língua e a nossa cultura.
Ramos Horta, essa vergonha de pessoa que apoiou com uns argumentos penosos a invasão ianque de Iraque...que é o que vai pensar esse neoliberal de cloaca? Mal dissimulado pró-indonésio, imagino que seria feliz vendo a língua artificial desse país e ao inglês como línguas oficiais.O português será um estorvo na sua visão utilitarista da vida.
Hai que "adaptarse", verdade meu? Ainda que adaptarse seja ser cúmplice de assassinos, de genocidas e de culturicidas como so que proibirom a nossa Língua tanto em Galiza (ainda a proibem se nom se escreve castrada) como em Timor. Mergulhemos pois na merda da perda da identidade e mergulhemos no cosmopolitismo de melting pot americano...que bem se deve viver à sombra do poder e pondo o cú a todo, os teus argumentos som a negaçom de qualquer senso da vida que não seja o "aceitar o que já passou" e o "nom defendades causas perdidas". No vosso "bom senso" produzides o vómito, sodes já a derradeira excrescência do liberalismo e das suas seqüelas materialistas e praticistas.
#1 Suponho que por "impositores lingüísticos" referes-te aos de "Tanga llego como el gallego", não é?
A mellor xira q podería facer o Jose-ramos horta sería pasar por madrid: alí si q lle ensinarian os pasos a seguir para pasar por demócrata liberal, q aceita todas as linguas, ao tempo q fai o posibel para erradicar os atrancos q son as linguas minoritarias e se keren impoñer sobre as ,,racionais e con futuro no mundo".
Tanto considerar impositores lingüísticos a los que apoyan la libertad de elección del idioma, como son los de "Tan gallego como el gallego", que a uno le empiezan a entrar ganas de comportarse como vosotros los nacis, imponiendo el castellano y enviando el gallego a tomar viento fresco...
Pero no, aunque sabemos que odiáis la libertad y amáis el fascismo, no os daremos ese gusto para que podáis consideráos víctimas. Seguiremos apostando por la libertad de elección y os seguiremos aguantando vuestras proclamas nacis.
"El problema de Cataluña se soluciona enviando para allá la mierda del resto de España" (Miguel Primo de Rivera).
Enquanto nom nos levam ao cínico este, dizer-lhe que é o que levades fazendo toda a bazófia espanhola desde hai cinco séculos: impondo o castelhano e massacrando o galego, trazendo a vossa merda e roubando os nossos recursos naturais. Sodes o paralelo aos assassinos indonésios em Timor e mal podedes dissimular o vosso veneno com o discurso neoliberal.
Que pintará o portugués en Timor-Leste?
Algo mais do que pintam na Galiza os hispanófonos lusófobos.
melhor dito...do que deveriam pintar, já que infelizmente som como um bacilo que entrou por todas as veias e artérias da Galiza
Há que se salientar que a população timorense quer falar português mas também preserva o tétum (idioma nativo), assim que o povo de Timor é bilingue assim sendo livre para aprender ambos os idiomas.
En Timor fálanse moitas linguas (http://www.asianlang.mq.edu.au...
O problema dos timorense é escoller cal debe ser a lingua oficial. Poderían promover un bilingüísmo lingua local /"lingua da capital" (tétum-prasa) e fomentar outros idiomas de relación internacional (inglés, indonesio, portugués). Creo que o portugués pode acabar como o castelán en Filipinas, mal que nos pese. O portugués tén unnha connotación simbólica, pero a fin de contas é unha lingua colonial. Non é de estrañar que se pense no inglés tendo Australia en frente..descartar por completo o indonesio non parece lóxico ao ser lingua usada en Timor. Supoño que o mellor sería escoller o tétum-prasa como lingua nacional e o portugués ou inglés como lingua universitaria e técnica..
Tendo a Austrália em frente? Será DENTRO DO PAÍS.
O Timor foi recentemente tomado pelas tropas australianas e continua assim. Antes disso tinham decidido adoptar o português como a sua língua de comunicação mundial. Depois da chegada da Austrália militar andam com estas dúvidas...
Por que será???
Se a Australia tén soldados alí, penso que é no marco da ONU. Estean ou non alí non é difícil ver a importancia da Australia para Timor Leste (un país democrático e cunha economía potente..de onde vai recibir turistas Timor no futuro? de Portugal?).´Débense promover os lazos culturais con Portugal, penso (e Portugal contribuir) pero quéirase ou non vaise estudar inglés en Timor. Outra cousa é a lingua oficial. O último decreto en Timor marca unha liña (todas as indicacións son bilingües Tétum/portugués, queda prohibido sinais públicas se non teñen estas linguas..). O portugués, en efecto, pode actuar como identificativo nacional en Timor (entre as 12 linguas..)
Homem, se Timor usa a língua portuguesa os turistas que tenha Timor serão, também, portugueses. É uma maneira de abrir o mercado. Já saberás que agora até em Buenos Aires se esforçam por falar galego, digo, português...
Para além disso, a ONU apoia e tem apoiado barbaridades que envergonham às pessoas honradas. O da Austrália é mais uma. Recomendo informar-se um pouco sobre o que está a acontecer no Timor antes de emitir juízos. É uma simples questão de elegância.
Novo comentario
Se xa tes o teu nome en Vieiros, podes acceder dende aquí:
Máis Alá, Fwwwrando, Galego.org, GZ-Deportiva, Canal Verde, Lusofonía, Irimia, Cartafol, Murguía
RSS
| Que é Vieiros?
| Que é o RSS?
| Creative Commons
| Publicidade
| Director
| O equipo
| Contacto