Xoguemos. Observemos os medios de comunicación segundo o principio de incerteza da teoría cuántica. Así como non é posible medir a un tempo e con precisión a velocidade dunha partícula e a súa posición exacta, tamén será materialmente imposible que as chamadas “informacións xornalísticas” respondan algunha das preguntas fundamentais. Qué e cómo ocorreu o que se di que ocorreu. E, sobre todo, por que.
Esas hipotéticas respostas virían determinadas pola distorsión que introduce quen observa a realidade e decide contala ou ocultala. O instrumento de medición empregado para observar un acontecemento e reconstruílo en mensaxe aféctalle ao propio acontecemento. Ao tentar representala, ao lle introducir a distorsión ocasionada polo método de observación, a realidade non é contada senón recreada. Os medios de comunicación crean realidade, e, ao ocultaren o que non é merecente de ser noticia, tamén a destrúen un pouco. Por iso é absurdo, cando non un engano premeditado, falar de obxectividade. Cando medios e xornalistas recorren a esta manifestación de transcendencia, algo inconfesable desexan xustificar.
Estes días asistimos a unha longa campaña contra a participación de Galicia na Feira do Libro da Habana, na que algún columnista con cargo determinaba comparar ironicamente a obxectividade do xornal cubano Gramma coa da prensa occidental, nomeadamente a do xornal ao que serve. Esquecía o bo do home que o Gramma é o voceiro do Comité Central do Partido Comunista de Cuba e por tanto nunca tivo nin ten nin terá vontade de obxectividade. A prensa occidental, porén, incluído o xornal que a el lle paga, ofrece entre os seus variados artigos de consumo a oferta de garantía de obxectividade. Mais como a rudeza irónica lle debeu parecer excelsa, continúa no mesmo ton e desvela os seus desvelos reais, sen querelo, ao aludir desde o superior púlpito da obxectividade aos presuntos poemas artúricos de Ferrín para desacreditar Cuba e, sobre todo, a literatura galega. A este mestre da silveira irónica, con calos censores nas mans, cóllelle toda a literatura que dá comprendido nun disco de Loquillo.
Obxectividade e condición humana son incompatibles. O ser humano é suxeito e merece unha prensa ao servizo de subxectividades colectivas. A subxectividade á que pertencemos uns é antagónica coa que representan o director adxunto e os seus conxéneres. Ben fan en defender os propios intereses e os da empresa que lles dá caldo, mais deberían absterse de facelos pasar por intereses universais, xerais, obxectivos, de todos, de todas. Esa é intención pouco honorable. Deixemos a obxectividade para os obxectos. Ou sexa, aquilo en que os medios convencionais desexan converternos.
A incerteza dos xornalistas
O principio de incerteza atravesa a actividade xornalística. Evitemos sorpresas e desagrados. Coñecemos cal vai ser en cada caso a posición de articulistas, arquitectos, opinadores profesionais, escritores, catedráticos de dereito constitucional e outras pólas dun mesmo saber obxectivo, indiscutible, como toda relixión, sempre en lingua española, xaora. Case sen que teñan que a expresar. Sen sorpresas, ou non? O método de observación mais os instrumentos de tan científicos esmigalladores da realidade inclúen as necesarias desviacións. Instrumentos e métodos, iso si, inválidos para calquera outra clase de medición que non sexa aquela prefigurada polo sistema e o réxime. Non veredes as súas sinaturas apoiando as causas dos perseguidos, as dos sen nome, as dos que non teñen voz nas próximas eleccións españolas; sobre todo, nunca os veredes axitar o envase da explotación ata facelo rebentar. Perderían obxectividade.
Aplíquese o dito tamén ao liderado do xornal propiedade do unánime fillo predilecto, e tamén dos seus aduladores a soldo, ao linchamento sumarísimo dunha man de rapaces que cometeron o crime de lesa patria de lle iren berrar a unha profesional da política á entrada dunha maxistral conferencia científica para a que fora convidada, quen sabe se gratuitamente, pola Universidade de Santiago de Compostela. A obxectividade colócanos ante unha realidade creada. Berrar desacordos constitúe un ataque intolerable contra a liberdade de expresión, ese privilexio só aplicable a empresas periodísticas, xornalistas estelares e políticos profesionais. A política diferida cristaliza en debates públicos. Os cidadáns, dinnos os nosos dignos representantes, temos dereito a que eles debatan sobre o noso futuro. Curiosa concepción da democracia. Se a teima na opinión inclúe berros e pancartas, entramos xa no terreo da agresión intolerable. Os métodos e instrumentos destes observadores profesionais da realidade chegan a formularlle á física leis novas que nos explican como é posible que uns rapaces a berros lle ocasionen lesións, agresións mediante, a un compacto e rexo grupo de gardacostas e axentes que protexían a brillante científica. A agresión camiña só nun sentido. Por iso lles cómpre asañarse con un grupo de estudantes que se manifestan contra a profanación do espazo universitario en case campaña electoral. Os medios de produción simbólica e os seus soldados cífrannos obxectivamente os límites do respecto, da discrepancia, da liberdade de expresión, da liberdade en si. O Estado de Excepción asoma a cabeciña mentres algúns veteranos recollen sinaturas para que o linchamento programado teña efectos tanxibles. Todos retratados por acción, opinión ou silencio. Candidatas e xornalistas. Escritores e líderes nudistas.
O xornal do unánime fillo predilecto de tantos concellos galegos non organiza cruzada contra a presenza de Galicia na Feira do Libro da Habana por se sentir canle de conducir as arelas de liberdade de todos os seres humanos do mundo. Tal filantropía. Os seus métodos e instrumentos de observación delátano. Tanto ao xornal coma ao fillo predilecto coma aos seus soldados élles insoportable que Galicia teña tratamento de Nación sen España por medio. Que a literatura galega estea nunha Feira do Libro sen tutela ningunha da superior literatura española, demostrando a súa existencia e a súa radical independencia. Conscientes, ambas. A cacería é unha boa ocasión para estes exemplares de xornalismo democrático demostraren a súa disposición a enzoufar as mans. A alegre cazata iniciouna o xornal progresista e militantemente monolingüe do grupo Prisa. Sempre hai a quen lle prace sentirse lebre ou cenoria. Só en lingua española, madia leva.
Pena que quen organizou a presenza audiovisual de Galicia en Cuba aplicase a ese campo de creación criterios de subalternidade, dependencia e submisión lingüística e cultural radicalmente incompatibles cos que manteñen en pé o campo literario galego. Pero ese é asunto para outro día.
Estaria bem ter a ligação a esse "algún columnista con cargo" que escreveu contra a presença da Galiza na Feira do Livro de Cuba, e também a referência ao artigo de Ferrín que se menciona, e a referência a essas "sinaturas para que o linchamento programado teña efectos tanxibles".
Este, por exemplo, aínda que non sei se ten cargo ou non:
http://www.lavozdegalicia.es/g...
Voilá, creo que é este:
http://www.lavozdegalicia.es/o...
Sim, parece que é o Luís Tormentoso... Lera, comecei a ler o artigo, mas não dou aguentada tanta objetividade e fiquei na quinta linha.
Quanto ao Ferrín... não sei. Leio de vez em vez os seus artigos em La Opinión de A Coruña. São dum estilo diferente do utilizado por o Cantivano, de La Opinión de Zamora, e toca temas diversos. Mas por vezes despista-me um pouco, como o outro.
Ah, sim, obrigado, "ghalisia". Antón Dobao deve estar a referir-se ao artigo de Luis Ventoso "Bebo no va", de La Voz de Galicia, 17-Fev.-2008: http://www.lavozdegalicia.es/o... .
Não sei por que Dobao não o menciona explicitamente, já que o critica. O único que consegue é fazer aos leitores trabalharem mais buscando o artigo em questão. Suponho que para Dobao, quem está no alho destes artigos, está no alho, e os outros leitores (por exemplo, os que não lêem habitualmente La Voz de Galicia) não lhe interessam. Ao pior se não lêem Ventoso, não são do campo literário galego. Nunca o saberemos, porque Dobao não comenta os comentários.
http://www.farodevigo.es/secci...
para o artigo de Ferrín.
Coido que na xeralización do criticado, é doado entender quenes fan de altavoces de un tipo de crítica determinada, polo que non faría falta sinalar de concreto.
Ai, Celsiño, mira que es tocapelotas! Tamén podemos pensar que ti comentas comentarios para saír máis na foto.
Lidor:
Tens uma ideia bem distorcida do que é "sair na foto" no mundo cultural galego, meu rei.
Dobao, simplesmente, não estabelece diálogo com os seus leitores/as, nem para agradecer. Não é o único.
Artigo caralludo.Do mellor de vieiros,coma sempre.
E escriba ó seu xeito,por Galiza,como patriota galego.Non para facer un grupiño de 10amigos.A min non me ten nada que agradecer.
Curiosa amostra, Celso, de "famulismo" a que nos dão -grátis- alguns "fámulos" da cousa.
Sim, tens razão: Dobao e outros, criticam, "porque se dice el pecado, pero no el pecador", mas pensam que no fundo coincidem com os criticados em mais "cousas" que nas que dissentem.
Haverá quem esteja a acusar que se... Andam errados, porque eu não estou a pensar "nisso", mas noutras realidades bem mais ... fundantes do que "isso".
Seria bom que nalgum momento houvesse alguma discussão a sério sobre esses elementos ou realidades ou realizações fundantes das outras, entre as quais está "isso". Contudo, não o verão nem meus filhos nem meus netos nem sequer meus bisnetos...
Que quais são essas realdades fundantes?
As que Dobao (como, por outro lado, Ferrín) aponta -sem disparar- neste parágrafo:
«O xornal do unánime fillo predilecto de tantos concellos galegos non organiza cruzada contra a presenza de Galicia na Feira do Libro da Habana por se sentir canle de conducir as arelas de liberdade de todos os seres humanos do mundo. Tal filantropía. Os seus métodos e instrumentos de observación delátano. Tanto ao xornal coma ao fillo predilecto coma aos seus soldados élles insoportable que GALICIA [SIC] TEÑA TRATAMENTO DE NACIÓN SEN ESPAñA POR MEDIO.»
Pensa decerto Dobao (e Ferrín) que é esse o miolo da questão levantada pelo/s que a levantara/m?
É tão certo que a Galiza teve tratamento de "nación" e que, sobretudo, "EspaÑa" não andava por meio?
Acabo de perguntar:
Acha Dobao que é tanta a contradição assinalada no parágrafo final?:
«Pena que quen organizou a presenza audiovisual de Galicia en Cuba aplicase a ese campo de creación criterios de subalternidade, dependencia e submisión lingüística e cultural radicalmente incompatibles cos que manteñen en pé o campo literario galego. Pero ese é asunto para outro día.»
Celso: segue a ser un tocapelotas, te ven de vello e moitos o agradecemos. E ó que escribiu en Prisa a ver se lle dan unha obra oficial para que acougue.
AGIL,
Concordo: O que destacas em maiúsculas em #10 é crucial. E concordo exactamente também com #11.
A Ecoe #6: Ah, sim, já lera esse artigo de Ferrín, obrigado, mas Dobao não se refere a ele, estava eu enganado.
De resto: Alguém pode contar o que é isso das "sinaturas" (confesso andar na verça).
Charino #12: "o que escribiu en Prisa" é o artigo de Manuel Rivas em EL PAÍS, não é?: http://www.elpais.com/articulo...
Isso de "o xornal progresista e militantemente monolingüe do grupo Prisa" soa um pouco a Libertad Digital, mas vale, vamos comprendendo o hipertexto de Dobao ;-). E eu pensava que EL PAIS não era tão "militantemente monolingue", com a sua secçãozinha para alguns/umas escritores/as galegos/as. Vamos, não mais monolingue do que o Faro de Vigo ;-) .
#13 São as assinaturas para que deitem fora da universidade aos que foram protestar à homilia da Sangil.
Que quer dizer isso de que lhe dêem uma obra oficial para que acougue?
Noraboa polo artigo, Antón.
Moi ben Dobao, sempre é bo ler a túas letras dende a triste beira do Volga. Aínda quedan as pantasmas dos francotiradores acochadas tras das paredes húmidas do fume. Abonda ignoralas para safar do seu ollo sempre presto a bourar nunha cambadela. Fortes apertas compañeiro!
Moi ben polo artigo. Os xornais occidentais teñen tanto de obxectivos como o Gramma, pero este ten ao seu favor o feito de que non son hipócritas como os daquí. E con respecto ao pobre inidividuo pesebreiro que escribe en "la voz de galicia" en minúscula porque algo así non merece maiúsculas que lle imos facer, non teñen solución (ter, si a teñen, pero non vou dicila aquí). É igual que un artigo de Miguel a. Murado sobre Kosovo o outro día. Os de Kosovo teñen dereito á independencia porque non son unha minoría e sen embargo a República Serbobosnia non ten dereito a secesionarse de Bosnia porque son unha minoría (a pesar de ser o 31% da poboación de Bosnia. Claro que o que el non di é que supón de antemán que Kosovo é un país e por iso non son unha minoría ocultando (para os "ilustrados" lectores de la coz de g) que é unha provincia de Serbia. Pois señor Miguel Murado na República Serbia de Bosnia tampouco son minoría os serbio polo cal terán o mesmo dereito de escindir ese territorio do Estado de Bosnia e facer con él o que queiran.
Esta hipocresía e esquizofrenia mental responde ao medo de España e tamén a lamberlle o cú á OTAN e aos USA. Un individuo así só merece que lle mexen polos seus artigos. Esa é a obxectividade de xornais como ese que temos que sufrir os galegos e moitos outros que malviven das subvencións en todo Europa. Esa é a obxectividade.
Cheo de ideas,ben escrito,unha marabilla poder ler a Dobao en Vieiros.
Coido que non paga a pena facer como algúns(mediocres,corruptos)profesores universitarios.Mellor gastar o tempo escribindo o artigo e non defendéndoo.
Vieiros debe chegar a milleiros de galegos,debe ser unha ferramenta de liberación nacional,non un blog dun fato de amigos.
Disimulen mais non miro ocultismo ningún no texto: ahí saen os Blanco Valdeses, os Rey de la Torre, etc., mais tratados e analisados como bloque homoxéneo de falabaratos, que son.
Abondando no asunto, permítome reseñar unha carta dirixida a un outro ex (moitos dos do artigo do Antón tamén deben ser ex-) e que o retrata (como a outros semellantes) con bastante certeza:
http://www.primeiralinha.org/d...
Ecoe #20: Não digo "ocultismo". Digo que acho em falta referências directas aos textos e autores aludidos e criticados, para que a gente saiba de que se fala, e não fique tudo como para um clube de dez amigos.
A segunda questão que critico é um dos argumentos principais do texto, o que destaca AGIL:
"Tanto ao xornal coma ao fillo predilecto coma aos seus soldados élles insoportable que Galicia teña tratamento de Nación sen España por medio."
Primeiro, o "sistema cultural galego" não é a Nación nem a Naçom nem a Nação. Segundo, a Galiza NÃO esteve em La Habana "sen España por medio": em Cuba esteve a Comunidade Autónoma de Galicia, não esqueçamos. A afirmação de Dobao confunde realidade e desejo. Pergunto-me por que passa isto desapercebido neste foro.
De resto, a crítica ao españolismo desses artigos não tem muito a comentar, na verdade. É-che assim, sem dúvida.
Isso sim: Dobao escreve bem, tem estilo. Eu sempre o leio.
Ecoe #20, bom artigo o de Carlos Morais. Um pouco espesso estilisticamente, mas bom. Ainda que, na verdade, redigi-lo como uma "Carta aberta" a Miguel Cancio ( http://www.miguelcancio.com ) é um pouco perda de píxeis. A posição de Cancio nos seus infumáveis textos é tão transparente que melhor deixá-lo.
Concordo co Celso na falla de ligazóns aos artigos. -Por exemplo, eu non pensei no cancio cando lin o de líderes nudistas, e iso que terei para sempre fixada na memoria a imaxe del vecín del eo-navia nú baixo un paraugas que o "guarecía del cerzo" defendendo o nudismo na tvg-.
O que non entendo é por que en Cuba estivo a CAG e non a nación, ou naçom ou nação galega. Non eran os nosos escritores, músicos, artistas? Non era a nosa lingua? Podemos ter sistema cultural de noso sen ser nación? Acho que non. Obviamente non foi á Habana o presidente da república galega, porque por desgraza non existe, pero creo que si quedou o pouso da presenza da cultura dunha nación na feira. Descoñezo se houbo presenza do reintegracionismo na representación, imaxino que lamentabelmente non. Se a houber, serían doutra caste algúns comentarios do fío? Porque na miña miopía non lles dou encontrado outra explicación...
(perdoen o inexorábel cumprimento da lei de Berto :)
Parece que não se levam bem as críticas, sobretudo se são proferidas de certo "bando"...
Di que si, Antón, di que si! ;-D Parabén polo artigo. Quédome sobre todo con algunhas reflexións que cadran moi ben coa necesidade dunha *auténtica pluralidade informativo para unha auténtica democracia* que está no cerne da posta que facemos desde Democracia Directa Digital http://www.d-3.info
A celso: Disque: "Primeiro, o "sistema cultural galego" não é a Nación nem a Naçom nem a Nação. Segundo, a Galiza NÃO esteve em La Habana "sen España por medio": em Cuba esteve a Comunidade Autónoma de Galicia, não esqueçamos. A afirmação de Dobao confunde realidade e desejo. Pergunto-me por que passa isto desapercebido neste foro."
Poderíase dicir que o tratamento de Galicia como nación estivo no recibimento que lle deu Cuba, pois as autoridades autonómicas (é verdade, son autonómicas) foron recibidas polas máximas autoridades cubanas nunha feira Internacional do libro(recalquemos isto, internacional, non inter-rexional) na que estivo presente a literatura galega e non a española como noutras ocasións teñen asistido outros paises coma Arxentina, Brasil, Venezuela ou Alemaña. Por outra banda, o sistema cultural galego non será nación pero é indispensable na formación desta desde Pondal a Novoneyra.
Lavesedo, non sei se levaron libros reitegracionistas ou non, si que foi Ugia Pedreira e outros artistas musicais reintegracionistas (pero claro, aos cantantes non se lles ve a ortografía coma a Quico Cadaval na Radio Galega).
Bertus em (#27) diz: «... o sistema cultural galego non será nación pero é indispensable na formación desta desde Pondal a Novoneyra.»
PERGUNTO: Só de Pondal a Novoneyra? E antes de Pondal? E depois de Novoneyra?
::::::::::
Quanto ao que diz em (#23) lavesedo: «Descoñezo se houbo presenza do reintegracionismo na representación, imaxino que lamentabelmente non. Se a houber, serían doutra caste algúns comentarios do fío?», opino que as reflexões (que nem a crítica chegam as nossas reflexões, penso) sobre o assunto seriam as mesmas. Ignoro como foram organizadas as presenças na Havana, ainda que sim me parece que foram através da Conselharia, parte do governo autonómico. Ignoro se a Conselharia convidou as associações reintegracionistas e os seus sócios, escritores ou músicos ou outros elaboradores de cultura; também ignoro se foram convidados, a título pessoal, escritores reintegracionistas a participarem na exposição e nos atos. Suspeito que não o foram umas nem outros. E ignoro quais os motivos ou fundamentos de direito (que, em definitivo, deve ser o guia dos poderes públicos), ainda que suspeito que no fundo e fundo ou não tão no fundo se acham as benditas NOMIGa e a fé cega nelas...
Contudo, insisto, as reflexões seriam as mesmas.
AGIL, respecto a súa contestación a lavesedo dicirlle que eu só lle podo asegurar, coma dixen, que si que foron músicos que fan letras en reitegrado, o outro tamén o ignoro coma vostede; díxeno por Ugia Pedreira (porque o vin neste xornal e porque sei que o é porque teño un disco dela pola casa e porque así se o declara en público, nas numerosas entrevistas e intervencións que ten na radio autonómica nosa) e por Sacha na Horta, que gañaron o premio do apolo ghit (no que se presentaron outras cancións con outras ortografías na letra que aparecían escritas nunha sección deste xornal), e non digo que non o gañasen por méritos propios porque só falo mal dos amigos cando sei que non hai posibilidade de que se enteren.
Respecto a súa primeira pregunta lle respondo que non só de Pondal a Novoneyra, senón que, efectivamente, de antes a despois. Pero reitérome na indespensabilidade que atravesa de Pondal a Novoneyra, pois de non existir iso non estou seguro de se poderíamos seguir a falar hoxe dun despois. De calquer xeito, se imaxinásemos esa posibilidade, abstraéndonos da historia, sería coma imaxinar a situación da física na actualidade de non haber existido nin Newton e Einstein. E isto non é quitarlle mérito ao grande Copérnico nin ao grande Galileo.
Bertus,
Claro que o españolismo aborrece do tratamento internacional da Galiza como nação, mas, (a) U-lo? ;-), e (b) na ligação entre 'convite à literatura galega em Cuba' e 'tratamento da Galiza como Nação' há um salto circense. O BNG mesmo, presente em Cuba institucionalmente e literariamente, reclamou que o Instituto Cervantes fosse veículo da difusão da cultura galega no estrangeiro ;-) . Não que fosse um Instituto das Culturas Hispânicas não (e obviamente não se dirigiu ao Instituto Camões para isto): reclamou que o principal instrumento da "superior literatura española", em palavras irónicas de Dobao, canalizasse as letras galegas no estrangeiro.
Não existe tal independência do sistema literário galego e o español, nem estrutural nem simbolicamente. Eu acho melhor situar as cousas como foram, sem grandiloquências: a importante presença dum grupo numeroso de escritores/as galegos/as com as suas obras em La Habana, perfeito. Um sistema literário sólido será crucial para fazer nação, mas um sistema literário não é um repertório definido de letras. Se a definição da literatura própria estritamente pola forma das letras tivesse operado historicamente (quer dizer, se a censura gráfica tivesse existido atravês dos tempos como agora), não teriam chegado até nós os insuperáveis cancioneiros medievais, mas apenas aquelas cantigas, obras em prosa, etc. que utilizassem consistentemente tais ou quais letras. É pavoroso imaginá-lo.
Celso,
vostede di:
"Um sistema literário sólido será crucial para fazer nação, mas um sistema literário não é um repertório definido de letras. Se a definição da literatura própria estritamente pola forma das letras tivesse operado historicamente (quer dizer, se a censura gráfica tivesse existido atravês dos tempos como agora)(...)".
Ou sexa que vostede mestura as reflexións sobre se houbo ou non trato de nación en Cuba co tema do reitegracionismo como non di que fai AGIL. Boeno, está ben sabelo, pero eu a vostede non lle falei nada do reitegracionismo nin de grafías cando dixen a importancia do sistema indepedente literario galego, senón que cando falei da presenza reitegracionista na Habana foi respostando a unha pregunta de lavesedo que non mesturei ca súa.
Era unha feira internacional na que o convidado de honor era Galica anque algúns, polo que se ve, teñan ganas de negalo.
Ninguén nega a importancia e a calidade dos cancioneiros (nos que de nâo res de res), pero para reflexionar sobre o Romanticismo ou a Avargarda literaria do século XX eu prefiro a Pondal e Manuel Antonio ca Mendinho e Pero Meogo coma tamén para reflexionar sobre a Guerra Civil ou a loita obreira en Galica prefiro a Cabana ou Ferrín ca Alfonso X, e non porque pertenzan a sistemas distintos por ter esta ou aqueloutra forma gráfica coma vostede insinúa que eu fago (non se confunda eu non fixen tal distinción, hipocritamente fai vostede o que lle atribúe aos outros: excusatio non petita, accusatio manifesta) senón por cuestións históricas evidentes. Dicir que non houbesen chegado a nós os cancioneiros se a situación fose como agora (de Pondal a Novoneyra tamén hai aportacións reitegracionistas menores) é pura demagoxia e un anacronismo inconsecuente impropio dunha análise cun mínimo de rigor. Imaxinar que houbese pasado se a producción literaria galega en Galicia se interrupise nos séculos escuros até hoxe, pódese imaxinar de moitos xeitos, pero non é un anacronismo pois non proxecta sobre o pasado supostas estructuras actuais.
"Bertus", coida a tua linguagem escrita, que tambem nom se sabe a que sistema vem pertencendo... "Castelanismos" ou neo-logismos FLAGRANTES: "Houbese pasado" (twice), "Boeno" (esta e boa)
(Sobre Bertus #31)
Bom, vamos ver: Em 30#, eu não utilizo qualquer adjectivo ad hominem, e já se me chama hipócrita e demagogo, só por suster que (a) não existe tal independência do "sistema literário galego", em parte porque (b) a definição dominante actual do que seja "literatura galega" passa pola forma das letras (isto é, pola normativa). Não sou eu quem o defendo: é a realidade.
Por isso, pugem como analogia estrema que, se o critério da cópia e portanto conservação da literatura galega medieval tivesse sido NA ALTURA a estrita aderência a qualquer escolha gráfica (quer dizer, que só se preservassem os textos com "lh" e "-m", ou só com "ll" e "-n", etc.), grande parte dessa literatura potencial não teria chegado até nós. Felizmente, não existiam nem a imprensa nem os subsídios oficiais nos sécs. XIII e XIV. Esse foi o meu "anacronismo": estabelecer uma analogia. Talvez não me explicasse bem. Não insinuei que Bertus NÃO considerasse a literatura medieval como "sistema distinto" pola sua forma gráfica, não.
E essa foi a minha reflexão: não negar a "galeguidade" cultural a qualquer forma de escrita da língua da Galiza. Isso é tudo. A variabilidade das letras galegas foi e é a constante, desde os alvores até hoje. Até hoje.
A realidade é que as gavetas contêm muitos textos que nunca serão publicados por mor, exclusivamente, das letras utilizadas, não da sua qualidade. E eu não quisera desvincular a feitura actual do "sistema literário galego" das questões estruturais, como o papel das editoras em restringirem a gamma de publicações apenas por uma subordinação mercantil aos apoios institucionais. Conhecemos a situação.
Não sei por que dizer tudo isto é "hipócrita" e "demagógico".
Responda-se a isto directamente, e pronto: Os que hoje escrevem(os) com letras distintas das da RAG, fazem(os) cultura GALEGA ou não? Pertencem(os) potencialmente ao sistema literário GALEGO ou não?
serei breve, non porque me veña coesas esixencias, senón porque xa lle respostei. O reitegracionismo pertence efectivamente a literatura galega, e hoxe hoxe é menor cualitativamente e cuantitativamente. Como vén sucendendo de Pondal a Novoneyra.
Vexo que dá moitas voltas pero é un anocronismo de libro. Leume mal antes e non volveu prestar moita atención desta volta.
Maeloc do rouco, grazas pola súa correción, trato de mellorar a miña escritura e iso que fun consciente -porque foron deliberadas-. Boeno é un vulgarismo que emprega Vicente Risco no Porco de pé e creo que, efectivamente, non se atén a ningunha norma. A min parece a forma máis aproximada ao galego que fala meu avó con moita arte e graza, e abofé que con exembreza. Pero boeno, eis a hipocresía dos que piden que cada un escriba como lle pete.
poir boeno loghu...oshe com'e ghuebes acetamoscho
Arre carallo! Túzaros pedantes que van por aí dando leccións falando a berros dálles agora pola "retranca". A súa simpleza é notoria, din: ou todo ou nada. Descobren que len pouco ao ignorar que da mesura e do realismo tamén se xenera estilo.
1. A arnela do esgallamento entre o galego e o portugués comenza no século XIII e faise visible no XVI.
2. Impor hoxe o purtugués como única normativa supón non só esquecer a parte da historia dos heróicos séculos escuros de resistencia do pobo na lingua ante a humillación, senón que tamén é esquecer unha grande parte dunha tradición literaria que vai de Pondal a Chus Pato pasando por Castelao.
"O suxeito do coñecemento histórico é a mesma clase oprimida que loita." "Nútrese da imaxe dos antepasados escravizados, e non no ideal dos netos liberados." Walter Benjamin
X. Antón L. Dobao naceu en Lugo o 16 de xullo de 1963. Licenciado en Filoloxía Galega, é escritor e filólogo. Desde 1986 é Asesor Lingüista da TVG. Na actualidade tamén é director e guionista de ficción na TVG. Desenvolve como tal o proxecto Un Mundo de Historias, consistente en xerar produtos audiovisuais de ficción baseados en adaptacións de obras do sistema literario galego.