Todo indica que as eleicións presidenciais dos EEUU van ser gañadas polo candidato do Partido Demócrata, o senador por Illinois Barack Obama. Fican xa lonxe as primarias demócratas nas que venceu á senadora por Nova York Hillary Rodham Clinton, despois de esta, con 18 millóns de sufraxios, telo igualado ou mesmo superado en voto popular. Gañando Barack Obama frente a John MacCain -como queremos aqueles que preferimos os demócratas e incluso os que pensamos que Hillary Clinton sería unha mellor candidata-, non faría outra cousa máis que achegarse, despois de muitos meses á vantaxe que o Partido Demócrata tivo sempre sobre o Partido Republicano, logo dos desastrosos anos de governo do Presidente dos EEUU George Bush.
Durante o case un ano de primarias e de campaña presidencial a vitoria demócrata estivo en perigo. Deixando aparcada a cuestión crucial, que non era outra máis que a derrota da política neoconservadora e militarista de Bush, a estratexia do formidábel equipo de Barack Obama centrouse na identificación de Hillary Clinton coa política dun Washington no que non distinguían entre ela e o Presidente republicano. Reclamaban o apoio para un cambio que non se concretaba nunha política máis avanzada que a proposta pola senadora en cuestións internacionais como as guerras de Iraque e Afganistan, o grave conflito entre Israel e Palestina ou a presión sobre Iran e Cuba, ficando mui por detrás en cuestións de política interna, como a sanidade, a educación ou, en xeral, á política social, nos que o programa da candidata pretendía achegarse a elementos que en Europa, e desde logo no Estado español, están asegurados polos poderes públicos e son constitutivos dunha sociedade democrática.
A chamada ao cambio referíase ao futuro frente o pasado. Se o futuro pertencía a Barack, o pasado e o continuismo foron identificados con Hillary. Neste clima, os ataques escritos a Hillary Rodham Clinton tiveron un nível insólito de violencia, estando presentes elementos discriminatorios pola súa condición de muller.
Paradoxalmente, do campo do continuismo washingtoniano era salvados os senadores Edward Kennedy, John Kerry e Joseph Biden; o governador de Novo México e antigo ministro de Bill Clinton, Bill Richardson; o home máis rico do mundo, Warren Buffet; a maioría dos congresistas do Partido Demócrata en Washington, que determinaron como superdelegados a decisión das primarias a favor do tamén senador Barack Obama. Tamén se salvou Collin Powell, o secretario de Estado no momento do ataque de George Bush a Iraque.
Durante as primarias demócratas, o equipo de Barack Obama ignorou a George Bush, que entanto que continuaba a guerra en Iraque e Afganistan tivo un ano sabático. O Presidente apenas reapareceu en plena campaña presidencial como instrumento de ataque e de identificación do candidato republicano ou cando arreciba a crise da política económica ultraliberal.
Vai gañar Barack Obama e perder John MacCain. Así o desexamos a grande maioría en Europa. É unha boa noticia que venza un intelixente demócrata afroamericano, como o sería que o fixer unha muller. Mais non se pode ignorar que a política que propugna seu equipo está fundamentada na recuperación do “soño americano” que integra un duro individualismo, con elementos da política neoliberal que a realidade está a pór crecentemente en causa, e conleva unha pretensión de superioridade no mundo, mesmo a militar. Tampouco se pode esquecer que entre os argumentos da campaña non estivo a eliminación da pobreza ou a miseria que oprimen á unha parte da povoación mundial, especialmente en África mais tamén en Latinoamérica e mesmo en capas sociais dos paises economicamente máis avanzados. Os programas das candidaturas demócrata e republicana en disputa non se encontran tan lonxanos. Resultou clamorosa a ausencia nos debates da nova realidade mundial de China, India e Brasil a Sudáfrica, Rusia ou Indonesia.
Por iso causa estrañeza que desde a Unión Europea se vexa a Obama como o salvador do mundo e que tanta xente, seguindo a moda difundida por medios poderosos, se aponte acriticamente en Roma, Paris, Madrid ou Santiago de Compostela a ser o obama vernáculo. Tanto máis cando na campaña dos EEUU, especialmente neste tramo final, os candidatos ignoraron todo sobre unha Unión Europea que é, con diferenza, a primeira potencia económica mundial, que resulta precisa para resolver a grave crise financeira aparecida, para dar unha saida democrática fundamentada na paz, no diálogo, na solidariedade e na procura do Estado do benestar ao fracaso irreversíbel da política ultraliberal e belicista e para tratar con todos os protagonistas do mundo que está por vir. Mellor que gañe Barack Obama, esperando que o faga ben. Mais na consciencia de que os seus soños non son necesariamente os nosos.
Não sei por que Hillary Clinton levaria adiante como presidente uma campanha pola sanidade pública que "estacionou" como senadora. Propunha uma espécie de um sistema público de saúde, mas também (como outr@s representantes) foi cooptada polas grandes farmacéuticas.
Hillary Clinton é tão militarista como Obama, ela é Washington puro, e a gente nos EUA está cansa das grandes "famílias" dinásticas (os Bush, os Kennedy, os Clinton).
O que Obama representa em termos de identidade choca frontalmente com a América Profunda: filho de estadounidense e de africano, nascido em Hawaii (não no continente), de pais divorciados e educado durante anos em Indonésia numa escola muçulmana, mas agora de religião católica: um verdadeiro híbrido. Tem votado repetidamente em favor de direitos das mulheres e outros direitos sociais, até ser acusado de "infanticida" pola sua defesa do direito ao aborto. Não é por acaso que a direita EUA o demoniza como "socialista" e até "comunista", algo que nunca ousariam fazer com Clinton. Clinton nunca poderia escapar às pressões de Washington, mesmo se quiser: ela é totalmente parte do establishment.
Evidentemente, a principal diferença entre Obama e McCain é que este quer bombardar mais Iraque, e Obama quer bombardar mais Afeganistão. E a trajetória militarista de Clinton se pode ver nas votações no senado EUA. Eu não vejo Obama como um continuador distinto do "sonho americano" do que lhe tocaria a Clinton: a qualquer que ganhe tocará-lhe refundar o "New Deal", até a McCain.
E eu não estaria tão seguro de que Obama vai ganhar. Os comentaristas falam do "efeito Bradley", descrito por um professor de Estudos Afro-Americanos de Berkeley: nas eleições a governador da Califórnia de 1982, o afro-americano democrata Tom Bradley ia bem por diante nos inquéritos. Perdeu frente ao republicano caucasiano Deukmejian. Simplesmente: parte do eleitorado branco perguntado mentiu nos inquéritos ou declarou a sua intenção de voto "por decidir" para ocultar o prejuízo racial.
Isso sim: se ganhar, Obama será o Último Imperador norte-americano. Surgem novos centros económicos. O capitalismo de âmbito nacional que levou às grandes guerras reproduz-se agora em amplas áreas político-culturais. Começa o "nacionalismo" europeu, reforça-se o latino-americanismo, continua o pan-arabismo... Estão as populosas China, Índia, Indonésia... O Project for a New American Century fracassou no Iraque. Nem os falcões neoconservadores pintam já muito em Washington. Falta África, é certo (daí a formação dum alto Comando Militar dos EUA, e a tentativa de controlo do Golfo de Guiné, petróleo submarinho fácil perto da casa, embora mais caro de refinar), e aí se estão a dirigir os tiros (literalmente) desde há anos.
Mas a máquina da guerra tem de parar um chisquinho porque a "crise financeira" nem é financeira só: é (está começando a ser) crise produtiva também. Isto estará bem para poupar um pouco de petróleo (um pouco de "contenção") e, no entanto, ir pensando numa entente: se não há pasta nos países, não há muito a roubar. Um pouco de política social, controlar o capital financeiro que se passou de rosca, ir situando melhor as peças militares (Afeganistão, Paquistão, Geórgia), acabar de vez com o conflito de Palestina (que já não serve para nada), meter um chisco de eco-capitalismo, que vende bem... Enfim, ir re-concentrando o Capital até um novo estourido já multilateral e brutal, que será em três ou quatro lustros.
Afinal (veremos) vai ser melhor termos só um Império em lugar de oito.
P'ra os que puderem estar interessados, a BBC está dando uma série documentária do historiador Simon Schama, sobre a história e o futuro dos EEUU, vistos desde a janela destas eleições. Faz uma lectura lúcida da "psique" americana:
http://www.bbc.co.uk/programme...
Considero unha boa e acertada análise a que fai Camilo Nogueira da actualidade eleitoral yankee.
Obama é o mellor dentro do que cabe en Estados Unidos, que a verdade é que non é moito. Eu engado que se Obama se decidise a facer cambios máis profundos da conta para o "establisment", o poderoso capital, o máis poderoso do mundo, ou, noutras palabras, na medida en que Obama faga unha política desexable, progresista, nesa medida haberá maior ou menor risco de que o fagan desaparecer. Se non se sae do guión da rutina de actuación de todos os presidentes yankees, non lle pasará nada. E que en Estados Unidos basta moi pouquiño para que consideren a calquera político un perigoso "socialista". Tal é a neurose na que viven. E tal é o grao de intolerancia do capital no país aínda con máis poder e afán de dominio no mundo.
e dá-lhe Carlinhos, tu nom descansas, nom é? Nom és consciente de só te ganha em negativos o ghaviotero? Porque nom te reprimes um pouquichinho
_ Cala, demo!
http://br.youtube.com/watch?v=...
Obrigado polo link Carlinhos. Boísimo!!
Hillary Clinton ja ha muito tempo que abandonou a ideia da sanidade publica. Foi a senadora que mais dinheiro recebeu das asseguradoras privadas (varios centos de miles de dolares, nom lembro a cifra exacta) precisamente para que esquecesse o tema. Cousa que fez. Recomendo a Nogueria a visualizaçom do documentario Sicko.
obama, hillary, gore, todos o mesmo. son ianquies.
Obama, Mc Cain a mesma merda é!
Quanto social-demócrata parvo há polo mundo. Semelha que necestes onte
Eu acho que ao negro lhe derom o pior choio que pode haver nestes momentos no seu pais. Tende conta da situaçom em Afeganistam, Irak, Pakistam, etc. Também nom esqueçades a terrível ameaça ecológica que supom o cámbio climático, a fome e a pobreza no mundo, e a crise económica qe nom é apenas uma crise finceira ou bancária, senom uma cirse industrial: a mitade dos altos fornos dos EUA venhem de ser fechados recnetmente por tempo indefinido por mor da escassa demanda de aceiro. Este dado é bem elocuente. Nom se trata de que a crise financeira seja a causa da crise da economia real, é ao revés, a crise da economia real intentou-se superar com múltiplas bolhas especulativas: quando esta estourarom, o resto do sistema freou em seco. Aumentar a demanda agregada, como dizem alguns neokeynesianos, é dificil porque a débeda pública dos EUA é já astronómica: a única saída é destruir grande parte da capacidade produtiva existente para poderem volver recomeçar o ciclo de acumulaçom de capital. Mas se eu podo evitar destruir as minhas indústrias, farei-no: de que maneira?, pois destruindo as dos meu competidores no mercado internacional.
Camilo Nogueira Román naceu en Lavadores (Vigo) en 1936. Enxeñeiro industrial e economista, foi eurodeputado polo BNG entre os anos 1999 e 2004.
Outros artigos de Camilo Nogueira en Vieiros.