O director do departamento de Lingua e Literatura galega do Instituto Santiago Apóstol de Bos Aires e profesor de galego na Universidad de Belgrano, Carlos Rodríguez Brandeiro, chamou na súa ponencia a concienciar aos galegos sobre o valor da súa cultura e da súa lingua.
“Na diáspora, a lingua galega non xoga na actualidade o papel que lle corresponde. A negación cara ao seu uso (ata por persoas que a dominan), a autocorrección permanente debida á falta de autoestima, a falta de convencemento persoal e o momento que transitamos na nosa historia social emigrante deben ser revisados”, asegurou o director do departamento de Lingua e Literatura galega do Instituto Santiago Apóstol de Bos Aires, Carlos Xavier Rodríguez Brandeiro. Foi durante as Xornadas “Buenos Aires Gallega: inmigración, pasado y presente” que tiveron sitio na Manzana de las Luces da capital arxentina entre o 14 e o 16 de agosto.
Rodríguez Brandeiro é licenciado en Filoloxía Hispánica poa Universidade d´A Coruña e dende o ano 2001 imparte clases no Instituto de Estudos Galegos da Universidad de Belgrano da Arxentina. Ademáis, no ano 2003 foi nomeado director do departamento de Lingua e Literatura galega do Instituto Santiago Apóstol de Bos Aires. Neses postos e noutros, leva máis de seis anos na cidade de Bos Aires e o seu diagnóstico sobre a transmisión da cultura galega aos netos de Galiza foi realista e honesta.
“A maior parte das variadas iniciativas para dar a coñecer a nosa cultura, todas elas dunha importancia capital, esquecen en gran medida o vehículo propio de comunicación”, denunciou Rodríguez Brandeiro diante dun público que non se sorprendeu polo que o coruñés dicía (xa que é unha realidade por todos coñecida e asumida) senón, paradoxalmente, porque alguén tivera a valentía de dicilo públicamente.
O profesor non quedou na xeralización e teceu unha lista de casos: “Clases de gaita e percusión ou clases de baile tradicional onde a lingua de relación nunca é a galega; ciclos de cine galego onde a presentación da película realízase en castelán ou, tamén, esas películas son emitidas no idioma de Cervantes cando existe a versión no de Rosalía; conferencias sobre Galicia para un público galego, en castelán; actividades que esquecen as inxentes obras dramáticas galegas (clásicas e contemporáneas). E poderiamos seguir. ¿Son estas as estratexias que nos permitirán sobrevivir cultural e socialmente na emigración cando deixou de achegar novos referentes?”
As verbas do licenciado en Filoloxía Hispánica pola Universidade de A Coruña cairon como pedras nun estanque. Na conferencia titulada “A transmisión da cultura galega aos netos da diáspora: Experiencias desde Bnos Aires” que formou parte da mesa E das xornadas, Brandeiro opinou: “En Bos Aires, a realidade debe ser modificada, os tempos deben actualizarse e as accións de esparexemento e transmisión cultural deben reformularse en conxunto. A cultura galega nesta quinta provincia precisa de operacións moi ben estruturadas que logren involucrar a toda esta gran colectividade”.
Por iso, o profesor de lingua galega suliñou: “Lograr que eses fillos, fillas, netos e netas de emigrantes galegos volvan mostrar interese polo achegamento á cultura dos seus devanceiros, conseguir que o apego á lingua de orixe non descenda de xeito tan drástico conforme avanzamos na liña do tempo e abrir unha senda para que eses descendentes poidan chegar a involucrarse en maior ou menor medida coa esencia natural das súas orixes debese ser unha actividade urxente e capital”.
Efectivamente, desvencellar a acción cultural no exterior do idioma é suicida. Como xa dicía Castelao, se aínda somos galegos é por obra e graza do idioma, e se os descendentes dos emigrantes perder o contacto, que xa non o emprego, co idioma, han perder a autoidentificación e polo tanto calquera acción difusora ou revitalizadora da nosa galeguidade no exterior estará condeada ao fracaso a máis longo ou curto prazo.
A eficacia da actuación da Xunta neste terreo queda reflectida en feitos como que se nos negara a Fillos.org axuda para realizarmos un curso de galego online, cando tiñamos varios centos de preinscritos, porque seica que eses programas só están pensados para cursos presenciais (aos que sexa dito de paso non acuden máis de 10 persoas e grazas!). Cando a convocatoria dese programa de axudas para a realización de cursos de lingua galega non descarta expresamente os cursos online, debemos concluir que a vontade política non é precisamente a de maximizaren a eficiencia e alcance destas accións a prol da recuperación de lingua.
Eses só son galegos cando escoitan falar de subvencións da Xunta!
Galegos para o que lles conven.Reclamar nacionalidade española, axudas, centros galegos,etc. Pero logo cando lles preguntas de onde son, sempre din arxentinos,mexicanos,brasileiros,etc. Loxico,pq ali naceron e ali viven e pagan os impostos. Pero pq temos que aguntar que eles elixan cales van ser os politicos que van xestionar "os nosos impostos", e o destino da nosa terra?
Son galegos os emigrantes e os seus fillos? A miña resposta é si, sen lugar a dúbidas; sen eles nunca Galiza se tería levantado; a culpa de que emigraran non foi deles, foi de España que fixo que fora o noso país tan pobre que non puideran vivir aquí.
Polo tanto temos unha débeda con eles e debemos axudalos (sobre todo en canto se refire ao retorno, xa que ningún país pode deixar que os seus homes se queden noutra patria); iso si, a partir da terceira xeración eu creo que xa non son galegos e estes deberían pasar un exame (de galego, cultura...) para recibir a nacionalidade.
Todos os cidadáns galegos, estén ou non en Galiza, deben ter o total apoio do seu país e todas as ventaxas que o noso país lle poida ofrecer.
Pese a estas reflexións... non creo que deban ter dereito a voto, xa que non saben como está a situación actual no noso país e non saben cal é a mellor opción.
emigrante.
(Del ant. part. act. de emigrar).
1. adj. Que emigra. U. t. c. s.
2. adj. Dicho de una persona: Que se traslada de su propio país a otro, generalmente con el fin de trabajar en él de manera estable o temporal. U. t. c. s.
Según la definición de emigrante que da la RAE (y que imagino no diferirá en gran medida de la que puedan dar otras academias como la RAG, para el gallego), emigrante es el que en su día tuvo que abandonar el país. Los hijos, nietos, bisnietos, amantes y mascotas NO son ni pueden ser considerados emigrantes bajo ningún concepto.
La cuestión es que los políticos ven en ellos votos aunque les llamen emigrantes y ellos saben que a cambio de su voto pueden obtener buenas prebendas. Pero como bien dicen por ahí arriba, ellos son argentinos, mexicanos y venezolanos cuando les interesa y sólo son españoles para las ayudas y poco más. Lo cual, por otro lado, es lamentable.
Concordo com a gaivota. Esta gaivota às vezes tem um aquel...
Aleluia! Gaviotero, por vez primeira, escribiu algo con sentido común.
Bueno, yo creo que en este tema hay muchas aristas que destacar. En mi opinión particular es un problema de conocimiento y hasta algo de autoestima. Por desgracia durante el franquismo el uso del galego fue perseguido creándose el estigma que se trataba de una lengua de campesinos. Desconociendo su importancia historia o lingüística.
Cuando los galegos emigraron ciertamente hablaban galego a sus hijos con muchas imperfecciones y con una profunda penetración del castellano. Por otra parte, al gobierno español solo se preocupaba de las divisas que esta población generaba fomentándose el desarraigo del los padres y en mayor proporción de sus descendientes.
Si en Galiza el deterioro lingüístico fue una realidad ¿qué se puede esperar en la diáspora?
Leyendo los comentarios derivados de esta noticia hay ciertas cosas que son realidad pero otras son injustas ya que interpretan una realidad de forma simplista.
Respeto profundamente la opinión de O_Castrexo, Gaias, Gaviotero. Por supuesto que muchas personas solo se acuerdan que son galegos cuando se habla de ayudas y nacionalidad. Pero creo que no es tan simple. Muchos emigrantes contribuyeron de forma importante con la economía de nuestra nación en momentos de pobreza extrema o persecución política (el caso de mi familia) el solo hecho de abandonar la tierra para marcharse a otros países alivio las necesidades de familias y poblaciones.
Por otra parte, muchas familias galegas durante decenios han invertido capitales producidos en América y sería bueno indagar en la banca cuantos capitales tienen origen extranjero. Igualmente hay emigrantes que tienen propiedades heredadas o adquiridas y pagan sus impuestos.
En el caso de la difusión en el exterior de nuestra lengua, se han cometido grandes errores de forma muy especial cuando no se le exige a los centros galegos que reciben financiamiento de la xunta que demuestren el nivel de contacto con los galegos de su área de influencia. Lamentablemente estos centros solo benefician a los socios más caciques, su entorno familiar o más cercano y las migajas se utilizan para guardar las apariencias.
Este es un tema álgido para la economía galega, mucho más si se concreta la modificación del código civil permitiendo que los nietos de galegos adquieran la nacionalidad sin necesidad de residir legalmente 1 año en España. Situación a considerar, más en el caso de los cambios políticos y económicos que están ocurriendo en América latina que pueden determinar una avalancha de “RETORNADOS”. Mucho más cuando algunos medios de información de nuestra Galiza se preocupan más por agradar a políticos corruptos que se declaran “SOCIALISTAS” cuando lo real es que son unos OPORTUNISTAS y no informan la realidad de los galegos y mucho menos sus opiniones en Argentina o Venezuela.