[Sabían vostedes que Pérez ten un irmán,
pero que o irmán de Pérez non ten irmáns?]
Concluía o artigo anterior afirmando que a lingua non só reflicte a realidade, senón que tamén contribúe a formar e construír esa realidade social, e que por iso a loita contra o sexismo lingüístico é fundamental na loita por unha sociedade máis igualitaria. E insinuaba tamén que as nosas sociedades son sexistas, como sexista é tamén a linguaxe que se nos presenta como correcta, neutra e ‘natural’, porque esta linguaxe parte dunha óptica androcéntrica e lexitima actitudes lingüísticas que exaltan os logros dun só sexo discriminando e subordinando os do outro.
As razóns que conduciron á linguaxe sexista non son ‘puramente gramaticais’, senón que responden a razóns ideolóxicas (no sentido que Althusser dá á ideoloxía, e en concreto á ideoloxía dominante). De feito, todas as civilizacións coñecidas definen a realidade conforme aos intereses dos grupos de poder (os únicos que teñen poder para designar e denominar) e así exercen unha violencia simbólica que, segundo o sociólogo Bourdieu, fai aparecer como aceptábeis unhas condicións de existencia inxustas. Esta violencia simbólica explica a permanencia das relacións de dominación, e o seu gran poder radica na enorme importancia das crenzas na produción e reprodución da superioridade do grupo dominante como aspecto central da orde estabelecida, e no feito de que se presente como necesaria e única posíbel o que non é máis ca unha forma (de entre moitas posíbeis) de organización social. Deste xeito, esta orde social é recoñecida e admitida polo grupo dominado, convencido de que iso é así porque sempre foi así, e deberá seguir sendo así.
No caso que nos ocupa, as normas lingüísticas coas que nomeamos a realidade veñen ditadas por grupos de poder acordes aos valores culturais e ideolóxicos dominantes (patriarcado), e xustamente ao seren dominantes disfrázanse como neutrais, obxectivos, ‘normais’ e ‘naturais’ e vanse adquirindo de forma acrítica e inconsciente até o punto de que aceptemos esa linguaxe como a única posíbel e correcta. Esta inconsciencia (derivada da súa relación coa ideoloxía dominante disfrazada de ‘non-ideoloxía’) fai que moitas (moitísimas) veces o sexismo lingüístico non sexa intencionado. Pero esta falta de intencionalidade non quere dicir que non sexa sexismo, porque de feito segue transmitindo a ideoloxía patriarcal e xa sabemos que a ideoloxía é máis efectiva cando non se manifesta de forma obvia, xa que non se considera ‘auténtica’ ideoloxía.
Como é sexista o galego
Levamos décadas dicíndoo. Mais por se for preciso insistir, aquí vai un repaso. (E se non for preciso, váiase á seguinte sección ‘Por que cambiar o galego?’).
Hai ocasións nas que a linguaxe é sexista dunha forma máis obvia e xeral, e outras nas que o sexismo lingüístico só se pode atribuír a o uso específico que se lle dera nun contexto determinado. Pero un xeito doado de podermos saber cando estamos diante dunha construción lingüística sexista ou non, consiste en aplicar a regra da inversión e da simetría: se invertemos o xénero dunha construción lingüística e nos sae unha frase que ‘nunca’ diríamos, ou se unha marca que lle aplicamos a un xénero ‘nunca’ lla aplicaríamos ao outro, é que estamos diante dunha expresión asimétrica e sexista.
O primeiro (e máis discutido) exemplo de androcentrismo/sexismo lingüístico é o uso do masculino xenérico, resultado dun longo proceso cuxo punto de partida é a desaparición do xénero neutro do latín. Mais cómpre preguntarse por que se ‘normalizou’ o carácter xenérico do masculino: a resposta descóbrenos que foron precisamente os grupos de poder masculinos (porque as mulleres estaban nas casas) as que tomaron a decisión androcéntrica de que o xénero masculino era o non marcado, o que valía para nomear a toda a humanidade (e é lóxico que, sendo todos homes, non lles soase ben terse que referir a eles mesmos en feminino, pero apliquémoslle a isto a regra da inversión!). En resumo, o feito de que en galego exista un xenérico que coincida co masculino responde claramente a un enfoque androcéntrico que equipara varón a ser humano. Así, considérase que o masculino é o xénero non marcado e polo tanto o idóneo para facer referencia ao sexo home, a ambos sexos, a un sexo descoñecido ou mesmo ao sexo muller (é moi habitual chamar ‘alumnos’ ás persoas que asisten a unha aula, mesmo cando todas son mulleres). Para xustificar que esta decisión non responde a criterios androcéntricos, nas institucións da lingua argumentan que o xénero gramatical do galego non garda relación co sexo biolóxico, porque se lle outorga xénero masculino ou feminino non só a seres humanos e vivos, senón tamén a cousas inanimadas. Isto último é certo. Porén, cando o referente son persoas, nestas linguas o xénero gramatical si fai referencia ao sexo real e reflicte a distinción entre mulleres e homes. Daquela, cando o referente son persoas, a asignación do xénero lingüístico está baseada principalmente en criterios semánticos, pois nestes casos sexo e xénero lingüístico converxen, agás en moi contadas excepcións como o caso dos epicenos (palabras que cun só xénero gramatical nomean a persoas de ambos sexos, como ‘a vítima’, ‘o xenio’, ‘o ser humano’, ‘o bebé’, ‘a persoa’, etc). Pero o masculino xenérico non é unha destas excepcións (é dicir, o masculino xenérico non funciona como epiceno) polo menos por dúas razóns. Primeira, porque a nivel cognitivo a representación mental que se crea é masculina (véxase a solución ao enigma de Pérez: o epiceno Pérez é unha muller) e deste xeito invisibiliza a parte dos suxeitos a quen di representar. E segunda razón, porque a diferenza dos epicenos reais, o masculino xenérico é ambiguo. Ao preguntar ‘cantas vítimas sofren ataques racistas?’ sábese que contestar (logo, vítima si é un epiceno). Pero ao preguntar ‘cantos tíos ten Lois?’ non é posíbel saber se a referencia vai para homes, mulleres, ou ambos sexos (logo, o masculino xenérico é ambiguo). E esta ambigüidade é moito máis grave aínda cando son/mos as mulleres as interpeladas cun masculino xenérico, pois débese desenvolver unha dobre identidade sexolingüística coa que intuír se se está incluída ou non en cada discurso.
O androcentrismo está aínda máis claro no uso da voz ‘home’ para facer referencia á humanidade no seu conxunto (como ‘o home prehistórico’), que acaba explicando frases do tipo ‘solicite un duplicado para a súa esposa e fillos’, ‘abono familiar para marido e cónxuxe’ ou ‘os membros do Parlamento e as súas esposas’. A concordancia gramatical estabelécese por un criterio androcéntrico, xa que dende o momento que aparece un elemento masculino na frase, este é o que rexe sempre a concordancia (“unha muller e un rato atropelados por un coche”). Aplíquese a lei da inversión. O xénero feminino preséntase como derivado do masculino (aí seguimos coa costela de Adán...), como xa aprendemos dende a infancia nos libros de texto que nos ensinan a ‘formación do feminino’ a partir do masculino (en lugar de ensinarnos a formación dos dous xéneros a partir da raíz da palabra). Dinnos que os dicionarios seguen unha orde alfabética, pero iso é unha flagrante mentira (do contrario, habería que buscar ‘nena, -o’, e non ‘neno, -a’), polo que en realidade o que rexe é a orde social (a mesma que fai que ‘soe mellor’ pai e nai, home e muller, etc.) A linguaxe ten tamén moitos baleiros lexicais que nos imposibilitan ás mulleres denominar algunhas experiencias vitais propias dende a nosa perspectiva. Pensemos se non na denominación do acto sexual (‘penetración’), que limita o papel da muller á pasividade (‘ser penetrada’). Ou pensemos nos nomes de profesión, e nas reticencias que hai á incorporación de vocábulos en feminino (‘albanela’, ‘xuíza’, ‘chanceleira’), mentres que se aplicamos a lei da inversión vemos que cando non hai formas masculinas para unha profesión que empeza a ser desempeñada por homes axiña se introduce un novo termo para englobalo: hoxe fálase de ‘enfermeiros’ cando o 70% das profesionais son mulleres, e tamén se fala de ‘modistos’ (malia que a terminación ‘-ista’ é neutra en galego). A linguaxe si cambia nalgunhas ocasións! As formas de tratamento son asimétricas, e á única para home (‘señor’) correspóndenlle dúas para mulleres (‘señora’, ‘señorita’) incorporando unha información sobre o estado civil ou a idade que, a lei da simetría, revela sexista. Tamén é asimétrico falar de ‘escritores’ fronte a ‘mulleres escritoras’, toda unha redundancia que pon o criterio biolóxico-sexual por riba do social-profesional. Ás mulleres pódesenos chamar polo nome de pía, mentres que aos homes se lles reservan os apelidos (‘Soraya foi a escollida por Rajoy’, ‘María Teresa de la Vega e Zapatero deciden sobre o futuro’, ‘Bibiana Aido fala con Solbes’) ou os cargos profesionais (‘Esperanza e o alcalde’), que dá un trato de familiaridade e falta de respecto profesional, como proba a lei da inversión. E, aínda que esta escolma é moi incompleta, para ir rematando xa cómpre ver que a linguaxe se utiliza tamén para comunicar todo tipo de estereotipos sociais que mostran as mulleres como seres pasivos e criaturas sexuais caracterizadas pola dependencia, beleza física, sentimentalidade, sensibilidade, conciliadoras con tal de non crear conflito, en contraposición aos homes activos e criaturas racionais con fortaleza física, superioridade intelectual e independencia.
Por que cambiar o galego?
Porque unha linguaxe libre de androcentrismo e sexismo gañará exactitude e funcionalidade pondo fin á ambigüidade actual, como a que gaña coa incorporación de novos vocábulos no eido da informática e das novas tecnoloxías requiridos polas novas situacións sociais. E, sobre todo, porque se pensamos con palabras e categorías gramaticais e se imaxinamos a realidade e as persoas a través da representación cognitiva que delas facemos mediante a linguaxe, a linguaxe non sexista é parte fundamental (non única) de cambio social cara a unha sociedade igualitaria. Non se trata de cambiar a linguaxe simplemente por unha cuestión estética, de moda, ou politicamente correcta; senón de cambiar o repertorio de significados que transmite unha lingua, é dicir, trátase de obrigar ás e aos falantes a pensar no que din e como o din para que haxa cambios en perspectivas que, á súa vez, actuarán como estímulos xeradores de cambios na acción humana e na realidade. Isto sábeno (máis na teoría ca na práctica) os poderes públicos, e a obrigatoriedade da linguaxe non sexista queda reflectida en textos lexislativos como a última Lei de Igualdade española (título II, capítulo 1, artigo 14, punto 11 da Lei orgánica 3/2007, de 22 de marzo, para a igualdade efectiva de mulleres e homes , e na Lei Galega para a Igualdade de mulleres e homes (capítulo III, artigo 18) (e as leis son de obrigado cumprimento!), así como na publicación das numerosas guías de linguaxe non sexista. Pero cómpre ter presente que non se trata de impoñer cambios na lingua, senón de promovelos facendo pensar e reflexionar no porqué dos cambios.
Empregar unha linguaxe non sexista, aquela que non discrimina nin estereotipa a ningún sexo e que polo tanto outorga un trato simétrico aos dous xéneros, contribuirá a cambiar os padróns de xénero. A linguaxe ofrécenos diferentes estratexias, e escoller unhas ou outras depende do contexto, do tipo de texto, do obxectivo de cada enunciado, etc. (Por suposto non consiste en ter encher textos con dobretes, nin arrobas nin barras até a ridiculez máis absoluta!!!)
Estratexias de linguaxe non sexista
Podemos neutralizar ou xeralizar, é dicir, substituír o termo sexista por un termo neutro para evitar especificar o xénero masculino de forma explícita cando o referente non só inclúe a homes (‘veciñanza’ vs. veciños, ‘mocidade’ vs. mozos, ‘persoal docente’ vs. profesores, ‘no congreso debaterase sobre’ vs. ‘os deputados debaterán sobre...’, ‘o salario en Galiza é inferior a...’ vs. ‘os galegos teñen un salario inferior a...’.
Aínda así, numerosos estudos proban que moitas veces a representación cognitiva dos xenéricos tende a ser masculina (tantos anos de violencia simbólica e de visión androcéntrica do mundo teñen consecuencias nefastas, como demostra o enigma de Pérez!) e así, en galego pode aproveitarse a sufixación (que xa existe na lingua) para visibilizar os dous sexos de forma explícita e directa. Esta é de feito outra estratexia, a de feminizar ou especificar, é dicir, facer visíbeis na linguaxe aos sexos mencionados mediante marcas do xénero gramatical explícitas e simétricas: se é unha muller utilízase o feminino; se é un home utilízase o masculino; se son muller e home menciónanse ambos xéneros; e ambos xéneros tamén de descoñecer o sexo da persoa. Cando temos que mencionar a ambos sexos, cómpre botar man de recursos como o uso de barras, arroba (@) ou a duplicación, que serán máis ou menos pertinente dependendo do contexto: a @ é estupendo para as sms, porque aforra caracteres (é dicir, cartos); a / está xa implantada na linguaxe administrativa e formularios; e a duplicación adoita preferirse noutros contextos máis formais (‘os e as atletas fixérono moi ben’, ‘as nais e pais que queiran ir de excursión’, ‘dillo a tod@s’, ‘a/o titular’,‘benvidas e benvido a este congreso’). Estas estratexias implican nalgúns casos crear palabras que até entón non contaban cun xenérico (estudantado) ou co feminino (albanela, chancelera), igual que se crean palabras novas todos os días para representar outras realidades (i-pod, e-mail, sms, hip-hop ou tuppersex).
E aquí comezan as terxiversacións e falsos mitos sobre a linguaxe non sexista que dende certos sectores interesa difundir para confundir a opinión pública, e que xorden da desinformación e de opinións non fundamentadas en argumentos críticos. Quedan para o vindeiro artigo, último (e máis breve) desta serie sobre sexismo lingüístico. Seguimos.
Dios mío, cuanto desconocimiento lingüístico...Otra hija de la LOGSE. Sugiero que cualquier académico, incluso los subvencionados de la RAG, ilustren un poco a esta chavala sobre niveles básicos de filología. Lo que antes se enseñaba en la EGB le bastaría...
Aunque bien pudiera tratarse de mero atrofiamiento propio del progresismo que les invade a algunos hijos de la LOGSE.
Moi mal, gaviotero, moi mal. Confundes ser de dereitas con ser un ignorante e iso é algo que non debes facer, que agora se leva o birrete e non a boina, ben, o birrete ou o estilo liberal...
Non sei se explicarcho ou non, que igual non o das pillado. Dá igual, aí vai: aquí Castro basea a súa teoría nomeadamente nesta idea: "a resposta descóbrenos que foron precisamente os grupos de poder masculinos (porque as mulleres estaban nas casas) as que tomaron a decisión androcéntrica de que o xénero masculino era o non marcado". Isto, gaviotero, sábeo calquera estudoso do asunto, -non, non, os da tele da cope non valen, eh, falamos de científicos-, agora ben, hai quen pode defender mudar radicalmente, semella o caso da autora, hai quen preferiría ir aos poucos, outros quizais tan só mínimos cambios, os máis conservadores, deseguro. Ningún que intelixentemente defenda as súas ideas diría as parvadas que dis ti, que son a resposta típica do ignorante diante dunha cousa que non entende pero que sospeita, case sempre porque lle din que o faga, que non lle gusta ou que lle dá medo. E dicho un que estudou a EXB, aínda que non en colexio do Opus coma ti.
Não obstante, eu concordo com Gaviotero. A propósito do tema: em que documento pre-histórico consta dessa decisão meta-linguística de fazer o género feminino o marcado? Porque é fácil fazer hipóteses do passado segundo nos pareça bonito ou não, mas uma cousa é hipotetizar e outra dar por sentado nem mais base que a imaginação: os relatos míticos e religiosos (os criacionistas de hoje em dia, por exemplo) baseiam-se no mesmo "método científico".
Moi interesante o artigo. Pensar na linguaxe, reflexionar sobre o mesmo xeito de pensar e de expresarnos é sen dúbida algo moi necesario. Forza e adiante, Olga. Gaviotero, posiblemente Olga non fixese a LOGSE... e digo isto sen ánimo de criticar de xeito destructivo a LOGSE.
Eu ata que non vexa unha contrargumentación válida (Gaviotero, isto significa cimentada en estudos exahustivos sobre análise do discurso e semántica, preferiblemente dunha corrente lingüística non refutada hai anos por se tes pensado citar a Saussure, ese lingüista rebelde!) ao que di Olga, non penso nin entrar a debate cun fetichista de masas que só pode esgrimir o slogan "es que ahora tengo que decir señores y señoras todo el tiempo?". Xa era hora de que a reflexión sobre lingua e identidade mirase máis aló das contendas sobre diglosia. Grazas, Olga.
Mourom, polo que dis, debo entender que si aceptas que a chamada "convención lingüística" de feito tivo lugar pero que non se conservou o tríptico co programa? Non fai falta que houbese unha reunión histórica de gramáticos para que se determinase que o xénero másculino aplicado a seres sexuados puidese asumir usos xenéricos e que o feminino fose o membro categorial marcado. E aínda que Olga esvarase un pouco á hora de expresarse nese punto en concreto ou que se usase unha metáfora, paréceme que o sexismo da lingua é incuestionable aínda que non fose instaurado de vez, conscientemente e a mala fe. Estou segura de que nisto concordas e que ben te decatas de que o resto do seu artigo é impecable no que respecta ao método científico. Logo ben.
Vou facer tres reflexións sobre o lido nesta discusión, partindo da base de que o artigo que abre esta discusión me parece moi acertado e interesante.
1) A autora deste artigo non demostra ningunha "ignorancia", en contra do que di Gaviotero, e nada ten que ver a famosa LOGSE. Polo contrario, ela o que fai é, demostrando coñecementos lingüísticos, reflexionar criticamente e pór en cuestión o sexismo existente na lingua ou na linguaxe.
2) Coido que deberíamos preguntarnos o porqué de cousas tan curiosas como a existencia de parellas de palabras como PROFESOR-PROFESORA, MODISTA-MODISTO ou ALCALDE-ALCALDESA. O porqué de considerar que o masculino é o normal e o feminino é o xénero que hai que marcar. Se non se di PROFESORO, FUTBOLISTO ou ALCALDESO, non se debería dicir PROFESORA, MODISTO ou ALCALDESA. Dise porque hai sexismo na linguaxe e na lingua. Non se pode cambiar de súpeto, por suposto, mais debemos ser conscientes disto, racionalizalo, recoñecelo e manifestalo.
É o mesmo fenómeno en realidade que o emprego de expresións como "os Clinton", "o matrimonio Aznar", "o matrimonio Zapatero" ou Cristina Fernández de Kirshner", cando a ninguén se lle ocorrería dicir OS... (¿cal é o apelido "de solteira" da Hilary?), O MATRIMONIO BOTELLA, O MATRIMONIO ESPINOSA ou NÉSTOR KIRSHNER DE FENÁNDEZ.
3) En canto a o que di a autora do artigo de que, literalmente, "esta linguaxe parte dunha óptica androcéntrica e lexitima actitudes lingüísticas que exaltan os logros dun só sexo discriminando e subordinando os do outro", eu matizaría que non é exactamente así porque ao longo da historia é normal que os logros do sexo masculino fosen moitos máis que os do feminino, debido a que a situción social de ambos sexos foi absolutamente diferenciada e as mulleres non tiñan posibilidade de acceso a funcións públicas, políticas, científicas, etc. É agora cando parece que comeza a cambiar de maneira importante.
Non sei exactamente como funcionou a ""elección"" do masculino como xenérico no caso do galego ou outras linguas latinas, pero no caso do inglés Dale Spender documentou que foi deste xeito: a definición do masculino como forma non marcada apareceu soio no século 17 (Poole, en 1646, consideraba que “the masculine gender is more whorthy than the feminine”). En 1746, John Kirby presentou 88 regras gramaticais para mellorar o inglés. Sobre o xénero, dixo que “the masculine is more comprehensive, since the masculine person answers to the general Name, which comprehends both Male and Female”. E o masculino xenérico foi convertido na súa Gramatical Rule Number 21. Así, de sopetón. No caso do castelán, o Cantar de Mío Cid e o Libro del Buen Amor apenas teñen masculinos xenéricos.
MOUROM, o de facer o xénero feminino o marcado está máis que explicado xa por ducias doutras autoras e autores en ducias de libros, e tamén por esta autora no seu artigo. Dache exemplos de como se marca o feminino nas clases de lingua nos colexios cando se ensina o feminino a partir do masculino que se considera o non-xenero, exemplos da orde de aparición nos dicionarios, tamén o propio criterio que leva a ver o masculino como xenérico (que vale para todo) e o feminino como específico (que só vale para mulleres, e só ás veces), etc etc. Ver isto non é fruto da imaxinación, sinón pragmática e sentido común. Si aínda che qeudan dudas, é boa opción ler O segundo sexo, de Simone de Beuavoir, que ademáis acaba de saír en galego. Por algo a filósofa francesa define ás mulleres como segundo sexo. Segundo respecto a un primeiro, claro.
Xeonllo dixit:
(¿cal é o apelido "de solteira" da Hilary?),
Rodham, que reapareceu a partir do asunto Levinsky e desapareceu en canto presentou a candidatura nas primarias demócratas.
Eu estou dacordo con Olga -á que infelizmente non coñezo persoalmente pero teño en alta estima tras ler varios dos seus excelentes traballos das materias de terceiro ciclo- na utilización de termos neutros no canto de termos con xénero determinado; porén, estou en desacordo no uso de @ ou / xa que aos ler, empregaremos a forma masculina, ou a feminina ou ambas (e cal iría primeiro?).
Peeira, esvarou muito. Mas isso é normal, é consequência do presente ambiente ideológico. Em que prova que a neutralização do género neutro e do masculino tenha sido ajudada, ademais de por motivos fonéticos, por motivos ideológico sexistas? Em nada. Simplesmente, parece-lhe "lógico" que tenha sido assim, e como lhe parece lógico, "deve" ter sido assim. Isso não é método científico nem nada que se lhe pareza; é elaboração de discurso mitológico. O resto do artigo vai pelas mesmas; não sei em que lhe verás o rigor científico, mas eu não lho vejo por nenhum lado.
O sexismo existe, evidentemente. Agora, poderíamos tratar de averiguar a verdadeira incidência disto na linguagem, demonstrando o grau autêntico de relação, unidireccional ou bidireccional, em vez de fazermos hipóteses aparentemente auto-demonstradas porque "soam bem". E também –questão não menor– qual é a importância desta batalhinha linguística, se realmente tem uma incidência positiva ou se cria um problema onde talvez não havia ou não tinha que haver. A mim estes jogos dialécticos do "politicamente correcto" parecem-me mais bem uma estratégia para dissimular que combatemos por algo quando na realidade não combatemos por nada.
É um signo da "esquerda" dos nossos tempos, que se alia com uma espécie de "revival" do idealismo filosófico que estamos a viver: Kant e todos estes pensavam que o mundo se mudava exalando palavras pela boca, que as condições históricas, sociais e económicas (o que Marx depois chamou a "estrutura") não importavam, porque o que movia o mundo era a Mente e a sua Ideia. Nestas estamos hoje em dia, e assim nos vai. Enquanto os progres se ocupam de debater se as palavras "homossexual", "bissexual" e "transexual" são categorias demasiado monolíticas porque não incluem o transgayerotocriptosexual, nem o zoobitransexual, nem o retrobimonosexual, outros cortam o bacalhau. O meu conselho, deixem-se de @s, e os/as e ocupem-se de cousas mais importantes, que há muito em que ocupar-se.
100 por 100 dacordo con Mourom. O xeito neurótico conque certa esquerda ataca as loitas que percebe agora 'posibilistas' (corrección política na linguaxe, adiantamento, por outra parte máis que lexítimo, de novos dereitos máis inclusivos) agocha a incapacidade real para solucionar a nai do cordeiro: it's the economy, stupid, que lle dixera un candidato a presidente a outro... A opresión de xénero patriarcal, a racial, etc... só poden ter verdadeira solución na sociedade socialista e co fín da explotación económica do home polo home.
¿Que pasa, que disto non se pode falar?
Eu penso que contribúe a crear conciencia. E non esquezamos que moitas sociedades supostamente "socialistas" (así se autodenominan) non superaron estas cousas das que estamos a falar, aínda que si, tampouco o esquezamos, dende o principio admitiron e consagraron na lei a igualdade teórica entre os sexos, o divorcio (cousa que nunca ou case nunca se deu en ditaduras de dereitas e non sempre nas chamadas democracias), a laicidade do estado (que é a verdadeira liberdade de conciencia, cando non se prohíben as relixións), etc.
O da "@" parece-me uma estupidez, porque não é uma letra nem um caracter da escrita comum, apenas da linguagem informática que não tem mais uso fora dos endereços electrónicos. Convertê-lo em fórmula para resolver a questão do sexismo da linguagem parece-me uma atrocidade linguística.
Por outra parte, concordo com muitas das cousas que dizes neste artigo (provavelmente mais que no primeiro), em especial nas estratégias para uma linguagem não sexista. Acho que essas dicas, mais a necessária reflexão, são o caminho, e não o uso de símbolos esquisitos para maquilhar o problema de fundo (caso à parte merece a linguagem das SMS, que aí permite-se tudo, é claro).
E os meus parabéns a Olga por afinal permitir às leitoras e leitores de Vieiros comentar este texto.
Olga, parabéns polas reflexões e por permitires os comentários finalmente em VIEIROS. Não repares naqueles comentários que não atendem a razões, a reflexões, e simplesmente têm "argumentos" depreciativos sem entrar a razoar nada. Não interessam.
O que gostaria de comentar-te é que se o Galego é sexista, como muitos outros idiomas é porque a sociedade que o usa é sexista. Devemos admiti-lo. O que devemos é observar e analisar o porquê desse comportamento, homens e mulheres devemos fazê-lo (porque homens e mulheres temos comportamentos e ideias sexistas, muitas vezes sem termos nunca reparado nisso) para compreendermos a nossa identidade além de critérios sexistas, como tu fizeste aqui. Só desde essa observação de comportamentos e hábitos, de ideias e preconceitos, pode derivar-se o próprio conhecimento que nos permita modificar percepções e conditas. Se mudamos percepções, mudaremos condutas, e também mudará o idioma. Podemos mudar o Galego no que tem de sexista, mas se não nos movemos nós nessa direcção o caminho andado será apenas aparente e ficará em palavras vãs e em "linguagem-não-sexista". Não estou a dizer que tu faças isso. Não digo isso. Estoua dizer que pode cair-se nesse erro. Do meu ponto de vista, o que interessa verdadeiramente é o que tu fazes, analisar o porquê dessas manifestações linguísticas, porque essa análise nos conduz ao centro do sexismo, que não é o sexismo que habita nos usos linguísticos, mas o sexismo que está situado na psicologia das pessoas. Agradeço muito as tuas reflexões e espero seguir lendo os teus artigos, que trazem mais liberdade e reflexão ainda ao já interessante espaço de opinião de VIEIROS.
Parabéns, Olga, e obrigado.
O que di está muller- que é o eco da nova progresia sumisa ao capital e afoutada coa gramática- ademais de non ter sentido,roza cousas moi perigosas. A lingua funciona por oposicións relevantes. En árabe o verbo marca morfemas de xénero.Confundir o xénero gramatical co sexual é unha animalada. Deducir diso o patriarcado é unha chorrada. Non existe un consenso discriminatorio masculino, senón relacións
de produción. A sentencia grega " O home é a medida de todas as cousas " (panta khraton antropon metron estin) opón "home" a "muller" senón a "deuses"."Cousas" non se opón a "cousos".Isto permite que a linguaxe non dependa do"real";que rache os lindeiros do "aqui" e o "agora".A mulleriña podia ler a Steiner ou a Marzoa,pero dálle polo O/A can/cadela é o mellor/a amigo/a do/a home/muller. Todo moi progre. Que lástima de bois(/vacas)
À luz de alguns comentários, como o anterior, vê-se que verdadeiramente se precisam pessoas como Olga Castro Vázquez a reflectirem publicamente sobre o tema de que se ocupa no texto. Se o autor fosse um homem não se lhe chamaria "homiño" para se referir a ele.
Evidentemente, "homem" na oração "O homem é a medida de todas as cousas" pode referir-se ao ser humano, mas eu sinceramente não acho que a Olga Castro Vázquez se refira a que tal uso exclua as mulheres, mas que tal use é sexista linguisticamente, e constata o facto de se usar EM GALEGO (fala da nossa língua, o Grego clássico, obviamente, é outro idioma) O MASCULINO COMO GENÉRICO. Tal uso como genérico, serviu no seu momento porque a sociedade era outra. Mas hoje em dia a sociedade muda, felizmente. A própria autora critica o que Paupau faz no texto anterior quando usa "A mulleriña podia ler a Steiner ou a Marzoa,pero dálle polo O/A can/cadela é o mellor/a amigo/a do/a home/muller" nessa sequência alternante de géneros que nada tem a ver com os argumentos da autora. Cumpre LER e RELER com atenção os argumentos de Olga Castro Vázquez, não desde o preconceito, mas desde a reflexão.
O importante não é ler Steiner nem Marzoa, mas saber LER.
P.S.: Obviamente, quando escrevi "Se o autor fosse um homem não se lhe chamaria "homiño" para se referir a ele." é porque o uso de "mulleriña" para referir-se a Olga Castro Vázquez é mais uma forma sexista de referir-se à autora, não porque a palavra mulher seja negativa, mas porque o seu uso e com o diminutivo no contexto referido é sexista. É assim: é desnecessário referir-se a uma autora ou autor referindo-se ao seu género e com um diminutivo. A pessoa que escreve um texto cita-se polo seu nome (e apelido/s) ou simplesmente, neste caso, como "a autora do texto". Todas as pessoas deveríamos reflectir sobre os nossos próprios hábitos e condicionamentos sexistas para os podermos modificar. O que a autora do texto explica nele é mais o descobrimento desse sexismo para modificá-lo que para estigmatizá-lo ou censurá-lo.
Eu tamén felicito a Olga, aínda que non son filóloga nen entendida en linguas, máis penso que o artigo enténdese ben polos que somos legos nesas materias. Còmpre dar chanzos, aínda que nos parezan pequenos pra chegar á igualdade real, aínda queda lonxe. Os medios de comunicación expoñen á muller coma se fose carne, coma se só tivese os valores da mocidade e a beleza e, baleirada desas dúas "virtudes" non valese nada.
Tamén dicir que os homes en xeral son machistas, de calquera ideoloxía. Carrillo por exemplo e os seus camaradas comunistas tiñan ás mulleres facendo café na cociña (testemuña dunha coñecida avogada que militou no PCE e que se deu de baixa por tal motivo).
Unha muller que vive a sua sexualidade con liberdade é unha puta, aínda agora, e un home que fai o mesmo é un machote, digno de admiración....hai tantos exemplos de machismo na sociedade actual coma da diglosia no galego.
Sophia, concordo contigo totalmente. Mais eu não limitaria o machismo exclusivamente aos homens. Em geral toda a sociedade é machista, sem distinções de género. Não o digo como um insulto nem como uma reprovação da sociedade, da que eu faço parte como qualquer uma outra pessoa, mas como a constatação de um facto e de uma ideologia inconsciente que abrange homens e mulheres, de uma ideologia inconsciente que é preciso descobrir em toda a sua extensão. Há uma percepção machista e sexista na sociedade em geral. Isso temo-lo que mudar, tem que ser um processo que abranja homens e mulheres pois afecta pessoas de ambos os sexos.
Constata-se uma separação de roles que afecta ambos os sexos. Eu próprio tenho constatado como muitas vezes algumas/muitas mulheres têm preconceitos a respeito doutras mulheres ou de si próprias polo simples facto de serem mulheres. Mas, se o sexismo toca ambos os sexos, o que sim é preciso sublinhar é que a nível da praxe social, laboral, familiar, etc., o machismo ataca directamente sobre a mulher num sentido geral e genérico, pois. Mas são cousas diferentes: uma é o machismo (e o sexismo), do que está impregnado por inteiro a sociedade, e outra as consequências desse machismo, que sofrem as mulheres directamente, umas mais e outras menos, mais todas de um modo geral. Contudo, eu quero expressar também a perda de valores que os homens temos em geral a respeito de roles que assumiram as mulheres durante séculos, e que muitas/algumas mulheres assumem como exclusivos da mulher. Obviamente, a responsabilidade de mudarmos isso está também nos homens, mas também nas mulheres. É um labor de ambos os sexos. Eu próprio constatei como labores tradicionalmente associados à mulher são vistos por muitas/algumas mulheres como exclusivos delas. Falo do cuidado de uma criança, de labores domésticos, etc. É importante compartilhar todo tipo de trabalhos, e aprender a fazê-lo desde a corresponsabilidade. É importante para os homens como para as mulheres. Frases como "Quita, tu não sabes" referidas a homens que querem colaborar são bastante mais habituais do que deveriam. Se não se sabe, aprende-se. Isso é a vida. Por isso e por outros mais motivos o caminho da igualdade entre sexos é um caminho para ser percorrido por ambos os sexos, e no que ambos os sexos sairão beneficiados.
Saúde e igualdade, Sophia.
Unha cousa é o sexismo na lingua e outra utilizar a ideoloxía propia sobre o sexo para cambiar realidades gramaticais. Se eu digo os nenos, todo o mundo entende que me refírome a nenos e nenas, se digo nenas , non. Dous exemplos: o asturiano central usa tres terminacións, unha que indica feminino en -a, outra neutro en -o, e outra masculina, en -o. "La ropa negro, el rapaz negro, la rapaza negra". Significa isto que a sociedade asturiana é menos sexista ou máis intelixente? Para nada, simplemente é un trazo histórico, que tamén está presente en castelán dialectal. Creo que máis preocupante é o chinés: o pictograma de "esposa" é combinación de "mujer con una simple escoba en la mano", cambiar o sexismo chinés implicaría cambiar a súa ortografía. Persoalmente non vexo inconveniente, pero non creo que queiran os chineses
Agora púxose de moda entre xentes do PP que falan de Esperanza Aguirre, chamala "lideresa". ¿Pódese ver algo máis estúpido? Ben, por suposto que si porque a estupidez non ten límites, pero iso de "lideresa", ben pensado, é grotesco. Como un líder ten que ser home, se é muller hai que chamala "lideresa", que debe de ser alguén que sendo muller ten a curiosidade de que exerce un liderado. Así que ela é unha "lideresa" e Rajoy, por exemplo, en xusta correspondencia é un "lidereso".
Con respeito ao machismo do que fala Sophia, é falso que sea cousa "dos homes". O machismo está en toda a sociedade, e en mulleres non menos que en homes. De feito, as nais foron tradicionalmente as que máis transmitiro eses valores patriarcais aos seus fillos e fillas. E moitas mulleres que casan, aínda hoxe en día, deixan o seu traballo se o teñen para dedicarse por completo á casa, mentres non se lles ocorre pedirlles iso aos homes. O machismo o o antimachismo, que tamén existe, está exactamente igual en mulleres que en homes.
ARZAYA dixo "Se eu digo os nenos, todo o mundo entende que me refírome a nenos e nenas, se digo nenas, non". Mentira. Se ti dis nenos, todos os nenos saberán que eles están incluidos, pero as nenas non o saberán e terán que aplicar un sexto sentido (que non sempre coincide co sentido común) para saber se están incluidas ou non. Eso da doble identidade sexolinguistica que di a autora téñoo lido xa noutros sitios. Montserrat Moreno en 'Como se enseña a ser niña en la escuela' da un exemplo que vos copio aqui (en espanhol, desculpade que non traduzca):
La niña debe aprender su identidad sexolingüística para renunciar inmediatamente a ella. (...) Primero, aprenderá que se dirigen a ella llamándola ‘niña’, por tanto si oye frases como ‘los niños que terminen pueden ir al recreo’ permanecerá sentada en su pupitre, contemplando impaciente la tarea concluida en espera de que una frase en femenino le abra las puertas del ansiado recreo. Pero estas frases no suelen llegar nunca. Es más probable que la profe diga, al advertir que la niña ya ha terminado: ‘Fulanita, he dicho que los niños que hayan terminado’, y si la niña sigue por no darse por aludida, entonces le explicará que cuando dice ‘niños’ se está refiriendo también a las niñas. Pero si incurre en el error de creer que la palabra ‘niño’ concierne por igual a los dos sexos, pronto verá frustradas sus ilusiones igualitarias. La hilaridad de sus compañeros ante su mano alzada le puede hacer comprender bruscamente que hubiera sido mejor no darse por aludida en frases del tipo: ‘los niños que quieran formar parte del equipo de fútbol que levanten la mano’. En casos como éste, la profe suele intervenir recordando: ‘He dicho los niños’, ante lo cual la estupefacta niña pensará: ‘¿pero no había dicho los niños?’.
Eu concordo coa explicación da autora de que os xenéricos masculinos non poden ser epicenos porque son ambiguos. E ademais, aliénanos as mulleres.
XEONLLO dixo "o machismo está en toda a sociedade, e en mulleres non menos que en homes". Na miña opinion é totalmente certo. Pero unha explicación boa é que a violencia/dominación simbólica da orde social. Igual que hai proletariado que lle vota ao PP que favorece aos seus patronos, hai mulleres machistas, claro. Pero moitas mulleres e homes machistas cren que non o son, ou sono sen intencion de selo. Pero sono.
XEONLLO tamén dixo: "E moitas mulleres que casan, aínda hoxe en día, deixan o seu traballo se o teñen para dedicarse por completo á casa, mentres non se lles ocorre pedirlles iso aos homes". De acordo a medias. Moitas mulleres deixan o seu traballo porque o teñen que deixar, porque socialmente 'se acepta' (entre aspas) que elas o deixen pero non se acepta que os homes o deixen. Ainda se segue vendo mal que os homes pillen permiso de paternidade nalgunhas empresas. Pero isto é tan enrevesado que a veces pasa o contrario, e cando un home di na empresa que ten que marchar para casa ás 7 pprque é o cumpreanos da súa filla todo o mundo di 'que bon pai é', pero se o fai unha muller dinlle 'é que pon a súa condición de mai por encima da súa condición laboral/profesional'. Isto vivino eu en segunda persoa.
XEONLLO dixo: "O machismo o o antimachismo, que tamén existe, está exactamente igual en mulleres que en homes". Concordo 100%. Pero ao 'antimachismo' eu chámolle simplemente FEMINISMO (ou FEMINISMOS), porque consiste ni más ni menos que en acabar co machismo.
Saúde e igualdade para todas e todos, como dixo Xavier.
ao xavier.En alemán "xuizo" dise "Urtail" (Ur-orixe, tail,corte). O corte faise sempre desde a lingua, non desde unha nocion sobre a lingua.Agustín Garcia Calvo establece moi ben a diferenza entre "o mundo no que se fala" e " o mundo do que se fala".Pois ben, no primeiro caso vese o valor xenérico e inclusivo do xénero masculino e a tendencia á formacion de abstractos en feminino.Iso é o que hai.Da explicacion histórico-xenética diso só importa lingüisticamente
o principio de economía (Martinet).No segundo caso podemos bizantinar por que os determinantes se antepoñen aos nucleos, e asi ad nauseam.A linguaxe é un corte,senon caería nunha infinitude negativa ou nunha pluralidade vouga.Pódese forzar o idioma(no léxico,por caso) para cambiar o real (Kemplerer:LTI, a lingua do fascismo)
ou fozar no idioma (morfoloxía,sintaxe)para que este dea conta(sic) da infinitude.Omnia determinatio est negatio.O erro de olga CASTRO é que considera a linguaxe como unha cousa máis; quer facer un uso totalitario dela.A lingua é o sistema máis democrático do mundo:se a comunidade acepta un corte dado constata que o mundo que revela iso é coherente.Querer quitar tallada de infinitos cortes é facer ao revés da navalla de Ockam.O erro de Olga Castro é que pensa que a linguaxe é unha mercadoría.Hai algún libro de Marzoa (Lingüística fenomenológica)que lle podia clarificar cousas.máis importante aínda que LER (LEGERE) é INTE-LEGERE .saudo ao xavier
A linguaxe e a sociedade son machistas, sono tamén os homes e as mulleres.
Non penso que a lingua se poida cambiar dun día para outro, aínda que estou de acordo con moito do que expón Olga Castro, e penso que si que se poden facer cambios nos hábitos lingüísticos, tamén penso que ás veces caemos no absurdo, hai que recoñecer que non sempre o uso do masculino significa machismo, como non é feminismo o feito di dicir "dentista" e non "dentisto", ou o exemplo que se comentou antes do de lideresa, non vale dicir "lider" tanto para homes coma para mulleres?
ao xavier de novo
En Bizancio chegouse a armar un fiadeiro discutindo o caso vocativo de EGO. O "mundo do que se fala" trai eses problemas .Mentres o idioma galego arde e o tempo humano se fai mercadoria e o Capital cega as linguas(principio da intertraducibilidade) xentiña como Olga Castro bate(ou baten) a cangalla atando as moscas polo rabo. Lede a Slavoj Zizek e veredes
Noraboa, Olga. Este será para min un artigo fundamental de referencia ao que recurrir sempre que se abra un debate sobre a linguaxe non sexista.
Tod@s, todas/os, todas e todos temos a responsabilidade de mellorar a lingua para mellorar a sociedade, e mellorar a sociedade para mellorar a lingua.
ao xabre .Noraboa é un enxendro do nabo. Unha boa nora? E que tal Parabéns?.
En só duas palabras do inglés (bridegroom-widower) o xénero non marcado é o feminino.
Que problema tivo con iso Virginia Woolf?
Creo que hai moito "machismo-leninismo" nalgún comentario. Lamento moito non ter lido a Zizek ou a Marzoa, o meu descoñecemento do grego clásico ou do alemán, mais o que si teño claro é que dende eses mesmos gregos que opuñan home a deus, os mesmiños que consideraban a muller un ser inferior ao home, até ben entrado o século XX, todas as ciencias foron case en exclusiva un campo onde só os homes traballaban, homes que moitas veces mantiñan a crenza dos gregos da superioridade masculina, e unha revisión, unha análise como a de Castro sobre a pegada de todo isto na linguaxe é positiva, para cando menos facernos reflexionar.
O exemplo de paupau en #20 claro que é grotesco e, nunha persoa á quen se lle presume unha boa capacidade de análise, incluso malintencionado, pois non é ese o camiño que Castro sinala no artigo.
CRUNHA: "non é feminismo o feito di dicir "dentista" e non "dentisto", ou o exemplo que se comentou antes do de lideresa, non vale dicir "lider" tanto para homes coma para mulleres?"
pergunto eu: e non vale usar "modista" para home? (porque -ista é neutro, igual que o xornalista). eu xa teño visto tamén lídera para muller. unha ou outra tanto me tén, porque visibilizan.
Aplicando ao extremo o "revisionismo gramatical" porqué unha charca é máis grande do que un charco. E unha machada máis grande do que un machado? Eu négome a aceptar a grandiosidade do feminino en galego, estou pola igualdade. Ao final non quedaría lingua, senón un programa informático de comunicación simple
Lavesedo,
concordo contigo. A análise de Castro Vázquez não é superficial no que se refere aos -a e -o finais, pois ela fala do sentido das cousas, não apenas da sua forma. Obviamente, é "o líder" e "a líder". De facto, não é o feminino "lídera"*, como tampouco o masculino é "lídero"*. A análise de Castro Vázquez não se referia a aspectos superficiais, mas ao que se quer dizer com as palavras, e como elas expressam aspectos inconscientes como boa parte do sexismo é.
***
paupau:
A língua é muitas cousas, mas também na sociedade actual funciona, age, como mercadoria. Ignorar isso é viver fora do mundo actual. Se não formos conscientes disso, não seremos conscientes do valor que ela tem no mercado. É óbvio que a língua é muito mais do que isso, mas é um aspecto a ter sido em conta.
Dizes "O corte faise sempre desde a lingua, non desde unha nocion sobre a lingua", mas é que as noções que se têm sobre a língua fazem parte da língua, a língua não é uma propriedade, mas um uso, um uso projectado do pensamento. E é aí onde Castro Vázquez chega para descrever aquilo em que convertemos a língua, pois a língua projecta a nossa própria percepção do mundo, e se reparamos nos usos que fazemos da língua, em como a temos estruturado, aprenderemos a ver aspectos da nossa percepção do mundo, e se virmos isso e mudarmos a nossa percepção, a língua mudará com ela. Não se trata de forçar a língua, mas de compreendê-la para nos compreendermos a nós como falantes da língua e, em conclusão, como seres humanos com preconceitos e limitações que devemos observar para posibilitarmos a mudança necessária.
Saudações e saúde.
Eu quero facer notar que cando non hai marca específica de xénero, iso se asigna moitas veces ao masculino e nunca ao feminino, cando non debería ser nin a un nin a outro xénero en concreto: PROFESOR, (non digo LÍDER porque a ese extremo de dicir cousas como "lideresa" ou "lídera" pouca xente chega, aínda que cada vez máis), LOCUTOR, LADRÓN, LAMBÓN, CAPITÁN, ALCALDE, etc., sendo o feminino o xénero que hai que marcar de maneira específica. O que non digo é que se teña que cambiar todo isto automaticamente, porque sería irreal. Simplemente o sinalo para que sexamos conscientes das actitudes, das realidades e do porqué desas realidades, consecuencia das actitudes. Noutros casos, claro que se podería facer cambios inmediatos, por exemplo: non dicir SEÑORA ou "SEÑORITA" se non se fai igual cos homes, e non ten porqué facerse; non dicir nunca A FAMILIA X, sendo X o apelido do home; non dicir nunca "SEÑORA DE", cando para referírmonos aos homes non dicimos "SEÑOR DE"; non falar de idioteces como "PRIMEIRA DAMA"; non falar de "CABEZA DE FAMILIA" referido ao marido nun matrimonio (¿por qué o home ten que ser a "cabeza" ou xefe nunha parella?); non dicir "CHORAS COMO UNHA NENA" ou "COMO UNHA MULLER"; etc. Igual que non dicir, porque non hai porqué LIDERESA, ALCALDESA (isto está máis arraizado...), POETISA, SACERDOTISA, PRESIDENTA (¿por qué non A PRESIDENTE se non se di PRESIDENTO?), e outras.
Xeonllo,
em "Professor" sim há marca de género. Não é o mesmo caso de "líder". Em "líder" a marca de género é o artigo.
De resto, concordo praticamente em tudo o que dizes, mas que não haja "presidento" não quer dizer que "presidenta" não faça sentido. Igual que de "poeta" não há "poeto", ainda que não são casos paralelos. Mas a língua não é um exercício de matemática. O importante é vermos o sentido que as palavras usadas têm para as pessoas que fazemos parte da língua, desta língua. "Presidenta" não se usa depreciativamente, mas "poetisa" sim. Não é a palavra, mas a cousa referida.
Non concordo, Xavier.
A marca de xénero en PROFESOR é o feminino PROFESOR-A. Non hai PROFESOR-O. Por defecto, a non marca de xénero se considera masculino.
Díxose:
("Se eu digo os nenos, todo o mundo entende que me refírome a nenos e nenas, se digo nenas, non". Mentira.)
Aí está o quid da cuestión. Se todos aprendemos como significado do plural nenos "que abrangue nenos e nenas" ninguén vai ter problemas en comprendelo. E as posíbeis dificuldades dos nenos serán iguais ao do resto do vocabulario. Cando digo todo o mundo digo todo o mundo cun coñecemento máis asentado do vocabulario. Un exemplo: a palabra vándalo ten unha orixe pexorativa e fala duin pobo xermánico (non máis salvaxe que outros). Hoxe en día case ninguén pensa nunha etnia en concreto cando fala de "vandalismo". Por iso para existir tratamento pexorativo ten que existir intención e ter claras connotacións. O problema da lingua é que, por definición, é resultado dun proceso histórico. Hai linguas en que os substantivos non teñen xénero...etc..o nome de moitos pobos son denominacións erróneas ou pexorativas dos veciños pero ninguén pensa niso, porque o ignora ou porque ninguén entendería.
O artigo roza o absurdo:
"unha muller e un rato atropelados por un coche”
-se son seres vivos serán "ATROPELADOS"
-o artigo debe concordar co substrativo en galego , "un rato e unha muller atropeladas por un coche" é absurso se falamos de OS SERES VIVOS ou debemos dicir as SERES VIVAS, OS VÍTIMOS?
o -el de Albanel non é ningún trazo de xénero, provén dunha palabra árabe. Pódese dicir "a albanel"..supoño. Sobre o empregar nomes propios para as mulleres políticas será uso de certos xornais españois..onormal en todo o mundo é o uso dos apelidos. Sobre a forma de transmisión a min o lóxico é que se transmitiran os da nai..pero como dixemos iso non é por desprezo á nai, senón con razóns históricas (hai leis para cambialos). Supoño que a Sra. articulista nomeará esquimós aos innuit ou lapóns aos saami sen ningunha intención pexorativa, cando na orixe esquimó e lapón son denominacións pexorativas deses pobos...ou sexa digamos racistas
Isto estase pasando de madre/padre. ha, ha, ha! Un pouco de humor, trankis. Ben Mourom, sobre a relación multidireccional entre linguaxe, pensamento e realidade hai toda unha corrente que reúne transversalmente disciplinas tan diversas como a historia, psicoloxía, computación, lingüística, filosofía, etc. e que se chama Ciencias Cognitivas. Documéntate, vale? Sen acritude. É unha corrente relativamente nova que nas universidades galegas practicamente non se coñece. Obviamente non atoparás correlatos maniqueos e mitolóxicos entre as construcións lingüísticas, mente e realidade, pero si unha certa dose de experiencialismo (que obviamente non ten nada que ver co racionalismo de Kant) bastante probada (consulta estudos experimentais de Rosch, Berlin e Kay, etc.). Sobre se esta discusión ten importancia, recoméndoche que leas "Lenguaje, poder e identidade" de Judith Butler para que vexas ata onde chega a opresión lingüística. Levarache o seu tempo, tómao con calma.
Que clássico: observar a "falta de documentação". Não me interessam nem as tuas credenciais nem as da autora do artigo para lê-lo ou opinar sobre ele; de todas maneiras, já che digo: eu não tenho títulos que me acreditem como "científico cognitivo", Olga Castro tampouco, tu não sei. Por enquanto, parece-me mais logico pensar que o raciocínio que tendes de que o sufixo -o funcione como neutro implica consequências opressivas parte duma conclusão impressiva. Que lhe vamos fazer.
A recomendação de ler Butler delata-te. Que me queres dizer com isso, que a tua capacidade de compreensão, e portanto inteligência, está por cima da minha por ser capaz (segundo tu pressupões) de decifrar os jeroglíficos verbais da Butler? Para isso, podemo-nos pôr a fazer um exame conjunto de decifração de textos de progres post-estruturalistas em versão original, a ver quem tira melhor nota (conste que não tenho maior interesse nesse exame de tintes elitistas). A mim o rollo esse parece-me neo-sofismo barroco. E uma simples estratégia de capitalização no mercado simbólico, como fazer a "revolução social" limpando a língua das palavras masculinas com sentido genérico. É o que penso, que lhe vou fazer.
O que quigem dizer com o da "relação multidireccional" entre a realidade e a linguagem parece-me que não o entendeste; sinto não ter tempo agora para explicar-cho.
Fica bem,
Xeonllo:
eu não disse que não houvesse marca de género em "professor". Repara nas minhas palavras: "Xeonllo,
em "Professor" sim há marca de género. "
Estamos a dizer praticamente o mesmo. Lamento que não me interpretasses bem.
Saudações.
Lua é masculino en árabe. Sol,feminino.Morte é neutro en alemán. Non se pode confundir a orde gramatical e a orde natural das cousas.Da confusion epistemolóxica dese principio sai esa neurose obsesiva(Zizej)sintomática da New Left, que aqui chega de rebote tarde,mal e a rastro.Profesoriña universitaria houbo que postulou a autoria feminina das cantigas de amigo.Isto nos USA vende moito.O "buen rollito"da progresía antipatriarcal non terma de nomes como Herder,Hamman,Humboldt ou Benveniste. Supoñamos que se aceptase a vindicación gráfica do morfema(redundante) de xénero (@,o/a,*).
Non terían o mesmo dereito os colectivos afectados polo reflexo gráfico dos morfemas de voz, modo, aspecto ou numero dual e trial-que algunhas linguas non explicitan senon por rasgos sintácticos ou suprasegmentais?
Na verdade,eu acho que Olga Castro non leu nin polo forro a Marzoa,que leu mal a Saussure e que leu de máis a New Left Review.
Toda a razón, pau pau
parabén
< 1 para + ben
port: parabéns cast: parabién ingl: congratulations
s m Felicitación que se dá a alguén. Ex: Recibiu parabéns de todos polo éxito do espectáculo. Parabéns polo nacemento da vosa filla. SIN: en hora boa.
paupau:
Citas tantos autores e não dizes nada, verdadeiramente nada, nem deles nem do que a autora do artigo explicou a razoou, nem explicas realmente o discurso desses autores que citas, nem sai nada de ti novo.
Revestes o teu discurso de autoridade por citares tantos autores?
Repara o absurdo que pode chegar a ser um discurso onde apenas fazes uma relação, uma citação de nomes de autores como esta:
"O "buen rollito"da progresía antipatriarcal non terma de nomes como Herder,Hamman,Humboldt ou Benveniste."
Toma profundidade na argumentação! Como já o disseram OS GRANDES AUTORES CITADOS, tu já não precisas de mais explicações. Tens a razão que eles defenderam. Ou isso argumentas.
Achas que por citares os nomes desses autores já estás revestido de razão, de autoridade para criticares sem fundamento não umas ideias, mas uma pessoa??
Sugeres que a autora do texto não leu esses autores. Acho que esse não é o tema. Que ela leia um autor ou outro é cousa dela. Eu poderia dizer autores importantes que talvez tu não tenhas lido nunca, mas... apoiaria isso os meus razoamentos? Evidentemente, não.
Menos leitura endeusada e mais reflexão livre das próprias leituras. Isso sim, com "buen rollito".
Xavier,
Eu penso que Paupau sim diz cousas; eu pelo menos entendim-nas; talvez o problema seja essa, a habilidade de entender. Valha-che este pedaço do que Paupau escreveu, que me parece do melhor:
"O erro de olga CASTRO é que considera a linguaxe como unha cousa máis; quer facer un uso totalitario dela. (...) Querer quitar tallada de infinitos cortes é facer ao revés da navalla de Ockam.O erro de Olga Castro é que pensa que a linguaxe é unha mercadoría. Hai algún libro de Marzoa (Lingüística fenomenológica)que lle podia clarificar cousas."
Redundando no mesmo, e indo por outra via, eu falava do mesmo quando escrevi do Idealismo, a Mente e a Realidade. Mas Peeira não me entendeu, parece. Há alguns anos havia um ambiente ideológico na esquerda no qual dominava o determinismo marxista: a conhecida ideia da cultura como simples resultado determinado pela estrutura. Segundo isso, qualquer manifestação cultural (mesmo que fosse o estilo de pintar as unhas, como quem diz) havia de responder a uma funcionalidade de tipo ecónomico. Esta cousa derivou numa óbvia ridiculez, que motivou uma resposta, na qual os estudos culturais, a descontrução, e tudo isso, tinham um sentido. Agora, a força de corrigir o exceso determinista do marxismo, a esquerda progre está no campo oposto: a anulação da realidade. Neste paradigma é no que, ao parecer, está instalada Olga Castro. Mudemos as palavras, e tudo virá detrás disso. Aquilo de "significante" e "significado", que nos ensinavam na EGB, passou à história. Há um tempo estava eu com um grupo de intelectuatas de língua materna inglesa, e um deles explicava que não sei que língua africana carecia da distinção entre numerais e cardinais, ou seja, que em vez de dizerem "uma maçã" e "duas maçãs" era como se dissessem "a primeira maçã" ou "a segunda maçã". Segundo ela (não sei se fazendo uma leitura correcta do livro em que o mirou ou não), isto "demostrava" que esses africanos tinham uma "concepção diferente do tempo" da que tinham, por exemplo, os americanos: os segundos tinham uma concepção mais fragmentária de diversos acontecimentos concorrentes, e podiam ver a independência dos mesmos; os africanos em questão, contrariariamente, tenderiam a ver os diversos acontecimentos concorrentes como sucesão causal um do outro, ainda que não tivessem que ver, já que ao chamar um de "primeiro" e outro de "segundo", implicitamente estariam a ver um como "consequência" do outro.
Se a senhora estivesse um pouco cultivada, daria-se conta do perigoso "tufillo" que a sua hipótese tem às concepções decimonónicas sobre a irredutibilidade e intraduzibilidade do pensamento contido (encerrado) em cada língua, essa ideia tão logicamente incorporada no pensamento racista daquela época e de boa parte da época posterior, mas como a senhora devia ser progre, nem se dava conta. Eu abstivem-me de fazer-lhe notar que, seguindo o mesmo raciocínio, a existência da distinção entre o modo verbal indicativo e o subjuntivo nas línguas românicas, que na inglesa praticamente não existe, "demonstraria" que os anglo-saxões, por natureza, teriam mais dificuldades que os franceses ou os espanhóis em distinguirem a realidade da fantasia.
O problema desta batalhinha do politicamente correcto é que parte do mesmo: dizer que a inexistência dum género neutro gramaticalmente marcado cria machismo é, dum ponto de vista linguístico, o mesmo que dizer que os africanos não estão capacitados para fazer ciência porque as suas línguas lho impede. Por isso entendo que Paupau recomenda leituras, e faz bem. Não vaia ser que vaiamos por aí pensando que somos tremendamente progres e na realidade somos uns reacionários de três pares.
Se me equivoco nas interpretações de Paupau, que me corrija.
Mourom:
Não entendeste praticamente nada do que Olga Castro Vázquez explicou e razoou no seu artigo. Lamento expressá-lo assim, mas não o faço com ânimo de ofender, de verdade. Desculpa se te ofende a minha sinceridade. Ela não diz que as palavras criem o machismo. Claro que não diz isso. Estás a deturpar as palavras que ela escreve, o discurso que ela razoa. Dizes:
"O problema desta batalhinha do politicamente correcto é que parte do mesmo: dizer que a inexistência dum género neutro gramaticalmente marcado cria machismo é, dum ponto de vista linguístico, o mesmo que dizer que os africanos não estão capacitados para fazer ciência porque as suas línguas lho impede".
Ainda não viste que Olga Castro Vázquez não defende o que defende por um assunto do que é "politicamente correcto". Não, não faz isso. Ela não diz "a inexistência dum género neutro gramaticalmente marcado cria machismo". Isso dizes tu, sugerindo que ela o diz. Se não sugeres que ela o diga, a propósito de quê comentas isso? Afirmas que ela o diz? Ela não diz que umas características linguísticas criem machismo, não. Ela afirma que determinadas estruturas linguísticas, ou características, estão fundamentadas em concepções machistas, ou sobre a base da referencialidade masculina sobre a feminina.
Se não se sabe ler um texto tão claro como o de Olga Castro Vázquez, de que vale abrir os livros de autores como os citados se se deturpam os conteúdos que eles escreveram? Não por citardes autores relevantes estades carregados da "autoridade" intelectual destes. Muita leitura e pouca reflexão.
Espero que em breve Castro Vázquez publique uma nova entrega dos seus artigos, polos que lhe deu os meus parabéns, sobretudo por este último.
"Não entendeste praticamente nada do que Olga Castro Vázquez explicou e razoou no seu artigo. Lamento expressá-lo assim, mas não o faço com ânimo de ofender, de verdade. Desculpa se te ofende a minha sinceridade. Ela não diz que as palavras criem o machismo. Claro que não diz isso. Estás a deturpar as palavras que ela escreve, o discurso que ela razoa."
Eeeiiiin? Comooooooorrr? Desculpa, mas quem não entendeu nada de nada és tu. Olha, e isso de que os outros "deturpam as palavras" é um recurso evasivo que já está mais gastado que as maracas de Machín. Repassa o segundo artigo da citada, e sobretudo repassa o primeiro, porque se diz bem explicitamente que as palavras não só reflectem a realidade, mas que a criam. Cito só uma pequena parte, para não aborrecer:
"Concluía o artigo anterior afirmando que a lingua non só reflicte a realidade, senón que tamén contribúe a formar e construír esa realidade social"
"é falso que só sexa sexista a actitude das persoas e non a lingua en si."
"hai tipos de sexismo que teñen máis que ver coa actitude e comportamento de quen usa a lingua, pero tamén hai outro sexismo inherente á linguaxe e ás regras lingüísticas propiamente ditas."
E a melhor:
"Quen así opinan, malia veren o sexismo na lingua, acaban sostendo en realidade que a linguaxe non contribúe á nosa visión da realidade, senón que tan só a reflicte. Coma se a sociedade existise á marxe da linguaxe! Entón, pregunto en voz alta, por que é tan importante que non morra a lingua galega? Por que é fundamental activar políticas de planificación lingüística para fomentar o uso do galego? Seica non se di unha e outra vez (e acabámolo crendo, eu a primeira) que a lingua(xe) é a cosmovisión dun grupo de falantes?"
Atenção com esta, porque isto é o romanticismo linguístico nacionalista de toda a vida. Destas fontes é que se acaba "demonstrando" que os negritos não estão capacitados para fazerem ciência, porque, coitadinhos, falam línguas que não servem para isso. Seria um tema interessante em que poderíades entrar; explica por que a língua galega, com a sua marcação de sufixos, cria machismo, e em troca é impossível que as línguas bantu –por exemplo– criem incapacidade para o pensamento matemático.
Ah, não, que já me esquecera... as frases que eu citei arriba não dizem o que eu digo que dizem, que eu não entendo nada e deturpo as cousas... Realmente, onde se diz que há um sexismo "inerente à linguagem e às suas regras" o que se está a dizer é que há um sexismo que "NÃO é inerente à linguagem e às suas regras". É que leio muito (ou pouco, segundo alguma), mas claro, com os dous neurónios que tenho rebotando na cabeça, não dá para mais. Venha, home, conta-me uma de John Wayne.
Mourom:
Vamos ver: e que há dous planos que se misturam. Vejamos:
Cito as tuas palavras onde citas as palavras da autora [o texto teu diferencia-se bem do dela pola diferente grafia, nisso não há possível confusão, e entre colchetes deixo alguma anotação]:
Repassa o segundo artigo da citada, e sobretudo repassa o primeiro, porque se diz bem explicitamente que as palavras não só reflectem a realidade, mas que a criam [eu falei em machismo, machismo e realidade não são o mesmo, mas tampouco tem muita importância este ponto]. Cito só uma pequena parte, para não aborrecer:
"Concluía o artigo anterior afirmando que a lingua non só reflicte a realidade, senón que tamén contribúe a formar e construír esa realidade social"
"é falso que só sexa sexista a actitude das persoas e non a lingua en si."
"hai tipos de sexismo que teñen máis que ver coa actitude e comportamento de quen usa a lingua, pero tamén hai outro sexismo inherente á linguaxe e ás regras lingüísticas propiamente ditas."
Bem. É assim: a autora cita um plano da língua que é previamente criado por nós (nós somos as pessoas utentes da língua). As línguas não têm vida por si próprias no sentidod e que não podem ser criadas sem utentes, e de que não existem sem utentes, por isso o que ela diz da lingua deve ser entendido como um uso consolidado. Por exemplo: se um homem diz "mulher tinhas que ser" depreciativamente, aí há um uso machista/sexista em que o próprio falante dá um uso sexista totalmente DE SEU, por assim dizer, pois na língua a palavra "mulher" não é DE SEU negativa ou depreciativa, um uso que tem -em palavras da autora- "máis que ver coa actitude e comportamento de quen usa a lingua" nesse momento determinado, embora essa seja uma especie de "frase feita". Lamento agora não lembrar um exemplo na nossa língua que seja frequente na Galiza, mas, por exemplo, em Espanhol há um uso que eu chamo aqui como "uso consolidado" que é DE SEU machista/sexista, e que é o que está insertado na língua, consolidado, pronto, como dizia, como machista/sexista (há muitos, mas eu porei apenas um exemplo). O exemplo é a palavra "zorro", que em Espanhol está associado a aspectos POSITIVOS referido a um homem ("un zorro de los negocios"), quando a mesma palavra, em feminino, a palavra "zorra", se usada para ser denominada uma mulher tem um valor claramente DEPRECIATIVO que nem é preciso explicar (um valor ou mais de um: prostituta, má mulher, adjectivo com valor claramente insultante,...). Eis um exemplo claro em que a própria língua tem interiorizado um sexismo "inherente á linguaxe e ás regras lingüísticas propiamente ditas". Essas regras não são outras que as regras de uso que se foram estabelecendo ao longo de anos e anos. Propriamente, a língua não cria nada. Só as pessoas que falamos a língua é que a criamos, mas uma vez criado esse uso e estabelecido e fixado, essas palavras tênm na língua esse valor que já se transmite como algo "inherente á linguaxe". Na realidade a língua somos nós, ou, como já disse, uma percepção projectada da nossa visão da realidade, limitada a um campo do estritamente expressável por um sistema comunicativo falado, que pode ou não ter uma representação escrita. Na realidade o que há de sexista na língua é uma projecção do sexismo das pessoas. Existe uma sepação num plano aparente, num sentido explicativo, inteligível, e não existe tal separação num sentido profundo, real, identitário. Não são as palavras que a autora usa, como não são as palavras que eu uso, mas o que elas referem. Eis onde está a verdadeira distinção. E eis onde é preciso ler à luz das palavras escritas por cada pessoa, não à luz do que outros disseram, doutras leituras ou doutras referências, como numa espécie de filtro que oculta o sentido das palavras, não polas referidas leituras, mas polas ideias cristalizadas ou enquistadas dessas leituras ou percepções.
Outra cousa: a autora não faz uma crítica essencialista das línguas como a de argumentar a incapacidade de uma língua, a que for, para um campo da ciência ou outro. A linguagem contribui à nossa visão da realidade porque, entre outras cousas, é um legado que se transmite de geração em geração, e transmite valores e percepções. A própria autora diz que a sociedade não é algo separado da linguagem.
Para ler é necessário fazê-lo em silêncio. E o ruído algumas vezes dificulta a leitura. Atenção à própria visão do que se lê, à maneira de ler o que se lê, ao filtro com que se lê. Eu vejo que não acabas de compreender o que a autora diz porque segues atado a umas ideias prévias sobre o que a autora diz, e enquanto não soltes essas ideias, não estarás a lê-la verdadeiramente, porque apenas a lerás à luz das tuas ideias sobre outros autores ou inclusive à luz dessas ideias, de determinadas concepções -sejam tuas ou de quem sejam- que impossibilitam a compreensão do que ela verdadeiramente expressa.
Não é necessária nenhuma metáfora sobre neurónios, como a que usas para te referires a ti próprio. Não é este um debate sobre a identidade intelectiva das pessoas, não é preciso chegar a esse tipo de comentários, pois isso tornaria-se num debate fraco e pouco edificante onde nos esqueceríamos do verdadeiro debate para entrarmos no plano pessoal. Acho que isso não interessa.
Saúde!
ao xavier:
argumento:A linguaxe é un corte que se fai sobre o continuum da experiencia.A linguaxe é unha capacidade negativa:pode expresar algo porque non pode dar conta da infinitude.Ser é límite(Witgenstein:"Os límites da linguaxe son os limites do meu mundo").A pretension de OlgaCastro&Cia é acientifica,porque pensa que a linguaxe depende do "real".ELA deduce morfemas de xénero do patriarcado e viceversa.E supoño que a teocracia do presente continuo,e a democracia dos substantivos abstractos.Se o signo linguistico é arbitrario,enton non hai NECESIDADE de dar conta con novos signos de todo o que privadamente** se nos ocorra.A aceptacion do signo é social.O contexto clarifica a amfiboloxía (no xénero, na sintaxe,no que sexa).Se pensas que o signo non é arbitrario apaga e vámonos.Todo é onomatopea.Esta é a miña argumentacion, que aprendin de quen cito.Non enumero de balde.Hai unha perversidade nas teses(?)de OLgaCastro.Homologa un morfema co destino dun idioma (Para que normalizar,non si?)SE cito dese xeito é porque sei que a autora non pasou os ollos polas obras de Sapir-Worf.Se o fixese non se manteria nesa impostura posmoderna.Dixen que a esencia da linguaxe é negacion.Hai Home á marxe de que non existan seres humanos non-sexuados.Hai Humanidade e Divinidade e
non están en sitio ningun:ou sexa, están na linguaxe.Están no falar que habitamos e nos habita.
Desculpa que cite a Marzoa, e non deixes que te enganen as tuas boas intencions ao ler a OlgA%Cia
Ao Paupau:
A linguagem é um corte, mas um corte que pode ser continuado ou não. Não é um corte estático, nem rígido, é um corte flexível. Se não fosse assim, nõ teria vida. A capacidade das línguas para se flexibilizarem é ilimitada, porém, a nossa capacidade de infinitude através delas, é limitada. A infinitude não pode ser expressada, mas o ser não é limite. A essência do ser não é a linguagem. Witgenstein não diz que o ser seja limite, mas que os limites da linguagem são os limites do mundo, mas o ser não é o mundo, a essência não é a plasmação da identidade social projectada interna ou externamente, na realidade num único movimento que tudo abrange. Transformas as palavras de Witgenstein, pois o ser, a identidade do ser não está na linguagem, mas os limites perceptivos do ser, como diz na frase por ti referida.
De resto, há múltiplas contradições no que escreves. Tanto faz que digas que aprendeste algo de um autor que refiras, porque não entendes o que lês nem em Olga castro Vázquez nem em Witgenstein, etc. Os teus argumentos não se sustêm sobre o simples pseudoerudicionismo de citares nomes de autores destacados. Serve para revestires de aparência de erudicidade as tuas exposições, mas enganas-te a ti mesmo pensando que as tuas próprias crenças estão basadas no que um autor disse ou escreveu. De pouco serve para rebatir um argumento dizer "SE cito dese xeito é porque sei que a autora non pasou os ollos polas obras de Sapir-Worf." como tu dizes. Quando não há argumentos, enfundas-te em nomes de autores para aparentares essa erudicidade. Pura aparência e pouca reflexão séria. No comentário #20, escrito por ti, paupau, já deixavas claro uma visão sexista a respeito da mulher "A mulleriña podia ler a Steiner ou a Marzoa,pero dálle polo O/A can/cadela é o mellor/a amigo/a do/a home/muller. Todo moi progre. Que lástima de bois(/vacas)". Muita leitura e, mais do que muita leitura, muita AUTOLOUVANÇA dessas pretensas leituras, mas se ainda te permites a "licença" de te referires à autora como "mulleriña", pouca reflexão fizeste sobre ti próprio e sobre a língua/linguagem que usas.
Saúde!
paupau dis:
"A pretension de OlgaCastro&Cia é acientifica,porque pensa que a linguaxe depende do "real"".
Pensa Olga Castro que a linguaxe depende do real ou máis ben á inversa? Pois se a linguaxe é unha capacidade negativa, como dis, dalgunha maneira depende daquelo que nega.
Eu creo que a crítica que lle fas ten a súa razón, creo que cae no que chaman o idelismo da letra co que algúns lacanianos acusan a Derrida.
Algún exemplo dos estragos que pode xerar este idealismo da letra é esta noticia: http://www.gznacion.com/web/no...
Xavier,
estás errado na interpretación das palabras de paupau, el non di en ningún momento que a esencia do ser sexa a linguaxe ("A essência do ser não é a linguagem"). Senón máis ben o contrario, que o Ser é límite, é dicir, é o "inefábel", "o que non se pode dicir", é onde a linguaxe non chega. E aí Wittgenstein inclúe a ética e a política. Digamos que do mundo, do que se pode dicir, do estructurado pola linguaxe, en Wittgenstein, non entran as consideracións ético-políticas, pois isto está no ámbito do inefábel, daquelo que non se pode dicir.
Do criterio do Tractatus do que se pode dicir e do que non se pode dicir (o ser) sacaron os neopositivistas o criterio de demarcación científica. O cal bota fóra da ciencia o que Wittgenstein consideraba que valía un conto calado -o que non se pode dicir- que é o que ten que ver co Ser, coa política ou coa socioloxía. É un criterio demasiado forte que nin a física acada superar após de Kuhn.
Se o ser non é límite enton non é ser(ou é non-ser?).Se a linguaxe non é un corte enton non é nada.Que un corte se xustifique dun modo histórico-xenético é explicable.O non explicable é que calquer corte sexa lícito.Pode ser que a miña vision da muller sexa sexista.Desbota iso a miña(??) argumentacion contra Olga?Non se me ocorreria chamarlle "mulleriña"a Hanna Arendt.O de "autora" para Olga paréceme un exceso.Laméntoo
Non creo que se trate de Autolouvanza o que escribo.O que si hai é compracencia nos autores citados. Pero a cousa é mais sinxela:É o signo lingüistico arbitrario ou necesario?Dá a linguaxe conta do que hai e do que non hai? É o mesmo "haber" que "existir"?Que proposicion hai que non sexa "idealista"?
saude
Bertus, podias explicar que é exactamente o "idealismo da letra" da notícia a que te referes? Não o captei, e interessaria-me. Obrigado,
Bertus:
Eu não disse que Paupau dissesse que a essência do ser seja a linguagem. Lê as palavras no seu contexto, e na sua referencialidade, porque Paupau dizia: "Ser é límite (Witgenstein:"Os límites da linguaxe son os limites do meu mundo")", depois de dizer "A linguaxe é unha capacidade negativa:pode expresar algo porque non pode dar conta da infinitude".
Falas do Ser. Bom, acho que nos estamos a distanciar muito do assunto tratado pola autora do artigo. Mas o Ser não é limite. Paupau dizia isso mesmo, que o Ser é limite, e relacionava isso com a frase "Os límites da linguaxe son os limites do meu mundo", mas o mundo e o ser não são a mesma cousa, não são relacionáveis no sentido referido. Mas essa frase que Paupau citava fala dos limites da percepção, do mundo, não do Ser, que pola sua própria natureza não tem limites. O Ser é ilimitado, não tem quaisquer limites. A linguagem não consegue expressar o ilimitado, o Ser. Tu é que afirmaste "o Ser é límite", quando o Ser nada tem a ver com o mundo do limitado. São planos diferentes e mesturas ambos os planos.
Feliz 1º de Maio!
ao xavier
Un corte é sempre un limite,senon non seria corte.Non hai "cortes continuados"nin circulos abertos.O INDEUROPEO non cortou nun primeiro estadio a oposicion masc-femim. Despois cortou a oposicion animado-inanim. Despois apareceu a tríada masculino-feminino-neutro .Para min privadamente** seria necesario marcar a distincion masc-neutro,p.ex. "O corpo é o animal" (distinguir El-Lo animal).SE a comunidade non o ve necesario , eu non podo converter unha linguaxe privada en comunitaria.É o que pretende Olga ou Maria Reimondez.É a pretension do Poder que non está no Poder.Hai unha frase de T.Adorno que explica toda esta confusion:Só son verdade as proposicions que non se conteñen a si mesmas.En Olga&Cia hai unha intencion politica de destrucion da única polis que aínda non destruiu de todo o capital:A linguaxe.Se te decatas,é unha pretension totalitaria que xa denunciou Kemplerer.A diferenza é que daquela falaban os fascistas, e agora a progresia posmoderna.O fin é o mesmo: a manipulacion, a deturpacion, o bilingüismo sexuado,
a frivolidade. Eu non podo entrarlles no xogo, tu non debias.Ao Capital si que lle interesa moito a cousa. Repasa ao Zizej e desculpa
Paupau, estou de acordo no que dizes, basicamente, mas estás seguro de que este "contra-poder" não está no poder? Olha para a sua institucionalização académica e para os seus mecanismos de sanção ideológica e social, a ver que che parecem.
"Ser " é un lexema cero con flexion verbal. O Essere-Ens latino é un enxendro que trataria de traducir o intraducible Einai-On grego-do mesmo xeito que nós non podemos traducir as formas esquimós para "NEVE".Entón,"o que hai" é o que se revela no "dicer"." isto é un zapato,isto unha opresion".Enton "ser" é limite, mesmo para enmarcar o que (aparentemente) non o ten, como "infinito" ou "ilimitado".O universo é infinito. O universo é bonito. A linguaxe "limitou" o ser do universo.Iso é unha capacidade negativa.Delimitacion do que hai e o que non hai.O que non pode ser a linguaxe é infinita como o universo. Expresa todo porque ten limites. Enuncia infinitas mensaxes pq o nº de fonemas é limitado.Cando falades de mundo ao marxe de "ser"(ou sexa,linguaxe), é como se falarades de varios "universos" no universo.Destruir esa casa comun da linguaxe é o ultimo tento desesperado do Capital para perpetuar o seu dominio.
Não compares Olga Castro Vázquez com María Reimóndez. Não o digo como ordem, mas como expressão feita. De qualquer jeito, isso que dizes do Poder que não está no Poder sim tem pouco de democrático porque na democracia o direito não é só do Poder, mas de toda a cidadania. Tu pareces restringir alguns direitos só ao Poder.
Olga castro Vázquez não impõe nada, mas observa, debate, reflecte, propõe. Que não esteja no Poder não quer dizer que não possa expressar-se ou tratar de modificar percepções. Ao Poder é que não lhe interessa mudar certas percepções sexistas. E tu fazes-lhe o jogo a esse mesmo poder. Tu partes da base de que a língua é como é, e não há nada que mudar. Podes falar de T. Adorno ou do que queiras mas com frases de autores não te explicas, frases que nada têm a ver com o que aqui se fala. Repito: usas os autores como critério de autoridade intelectual. Só repetes frases como um loro mas não sacas nada de ti nem lês as palavras de Olga Castro Vázquez, lês as suas palavras com o filtro da tua própria percepção, fechado sobre umas premisas prévias. Tu afirmas: "En Olga&Cia hai unha intencion politica de destrucion da única polis que aínda non destruiu de todo o capital:A linguaxe", mas OLGA CASTRO NÃO TEM A INTENÇÃO DE DESTRUIR A LINGUAGEM, MAS DE MODIFICAR A LINGUAGEM NO QUE TEM DE SEXISTA. É MUITO DIFERENTE. Os teus argumentos só são desqualificações como estas (sem argumentações) que cito a seguir: "Se te decatas,é unha pretension totalitaria que xa denunciou Kemplerer.A diferenza é que daquela falaban os fascistas, e agora a progresia posmoderna." Só sabes reafirmar as tuas posições com nomes de autores, como se o que dizes não se mantenha por si próprio, sempre recorrendo a papá-Kemplerer ou papá-T. Adorno, ou a papá-Zizej. Modificar hábitos e percepções sexistas não é manipulação nem deturpação.
O comentário #66 estava dirigido ao Paupau, igual que este:
Dizes que
"Un corte é sempre un limite,senon non seria corte.Non hai "cortes continuados"nin circulos abertos."
Sim há "cortes continuados", ou cortes que se estabelecem de forma continuada, ou múltiplos cortes, se o entendes melhor assim. Há mudanças que se estabelecem periodicamente, a isso me referia. Se não entendes isso ou a possibilidade de um círculo se abrir, ou de ver a amplitude do círculo, vives fechado num círculo mental que está aí, estático e que nunca abres. Os círculos são, precisamente, abertos, não polo perímetro, mas polo interior, e tu, a reparares só no perímetro não vês a parte ampla que o conforma. Vês o círculo desde a fechação, não desde a abertura que o conforma, internamente. O círculo pode ser a língua, mas a língua muda, como mudam as sociedades, como mudam as percepções. Se não compreendes a possibilidade da mudança, da tua própria mudança e da mudança da língua, vives ancorado no estatismo. Podes citar mil nomes, mas não perceber isso delimita não o teu próprio círculo, mas a tua própria fechação.
Saúde e ànimo na procura dos limites do Ser. Talvez chegues ao abismo no caminho do impossível, e ali não estará Kemplerer, ou T. Adorno, nem sequer Zizej para salvar-te.
Saúde!
paupau:
"Cando falades de mundo ao marxe de "ser"(ou sexa,linguaxe), é como se falarades de varios "universos" no universo."
Non se fala á marxe senón que, como di Marzoa, en canto se nomea pérdese o ser, o famoso zapato que deixa de ser zapato en tanto que zapato. Esvaécese o "ser do zapato" ao ser nomeado. Daí que Wittgenstein diga que non se poida dicir. E non é que sexa porque estea á marxe senón precisamente porque é “o xogo que sempre se está a xogar” e como non se pode pór á marxe non se pode nomear porque senón incorrería no que citaches de Adorno: “Só son verdade as proposicions que non se conteñen a si mesmas”.
Para pluriversos xa están Carl Schmitt e Hanna Arent.