O 26 de abril de 1846 o Coronel Solís e doce dos seus oficiais foron fusilados en Carral, despois de ter sido derrotados tres días antes na batalla de Cacheiras.
A revolución de 1846 foi un pronunciamento liberal, unha reacción progresista fronte ao goberno autoritario do Xeneral Narvaez. Ou cando menos naceu así, aínda que moi logo adquiriu unha compoñente paralela: as reivindicacións provincialistas, na procura dunha xestión política máis autónoma, comezaron a tinguir as proclamas da Xunta Superior do Reino de Galiza. O 2 de abril o coronel Solís, que entrara en contacto coas ideas liberais na Coruña, influenciado por Juana de Vega, condesa de Espoz y Mina, pronúnciase en Lugo, uníndose case de inmediato Santiago ao movemento, e nos días seguintes Pontevedra e Vigo. A revolución fracasa nos restantes territorios do Estado, sendo este un dos factores que máis incidiu no carácter provincialista e galeguista do movemento.
A este respecto o catedrático de Historia Contemporánea da USC, Xusto Beramendi, explica que "cando se inicia en Lugo non se diferencia de calquera outro pronunciamento liberal, sobre todo porque en Lugo non había provincialistas, xa que estaban bastante concentrados en Santiago. Cando o pronunciamento recibe o apoio civil, o grupo de provincialistas, que eran de ideoloxía progresista, toma un papel moi activo e ocupa postos de gran responsabilidade nas xuntas revolucionarias. É daquela cando se comezan a advertir nalgunhas proclamas da Xunta algunhas ideas que non aparecen nos manifestos progresistas convencionais".
As reivindicacións provincialistas
Os provincialistas pulaban por recuperar a unidade administrativa do Reino de Galicia, disolto na reforma de 1833, e defendían unha política autónoma respecto a Madrid na tarefa lexislativa e un sistema tributario propio. Emprestáronlle inmediatamente o seu apoio político e mobilizáronse a prol da insurrección. Santiago pasou a converterse daquela na capital deste movemento, constituíndose alí o 15 de abril a Xunta Superior do Reino de Galicia. Un dos seus líderes, Antolín Faraldo, fundou o periódico La Revolución para que convertese no voceiro da Xunta.
O carácter galeguista do movemento é nidio nos manifestos publicados pola Xunta Superior, nos que se afirmaba que "Galiza, arrastrando até aquí unha existencia oprobiosa, convertida nunha verdadeira colonia da corte, vai a erguerse da súa humillación e abatemento. Esta Xunta, amiga sincera do país, consagrarase a engrandecer o antigo Reino da Galiza, dando proveitosa dirección aos numerosos elementos que atesoura no seu seo, erguendo os cimentos dun porvir de gloria".
E ese carácter autónomo tamén se percibía nos actos: o día 16 publica un decreto polo que se adoptan as primeiras medidas económicas e administrativas: nulidade de todos os actos do goberno de Madrid dende o día 2 de abril, sometemento de todas as xuntas a Xunta Superior do Reino da Galiza, abolición do sistema tributario, e supresión da policía.
Os provincialistas galegos teñen unha ideoloxía marcadamente progresista, ao igual que case todos os movementos nacionalistas xurdidos en Galiza dende entón. "O nacionalismo galego é diferente ao doutros territorios do Estado Español e do continente europeo: nace cunha matriz ideolóxica de esquerdas, mentres que noutros países xorde dunha matriz tradicionalista e conservadora", explica Beramendi, que engade que "as razóns desta especificidade temos que atopalas en que a xerarquía eclesiástica que exercía en Galiza estaba moi castelanizada dende o século XVII; e tamén en que a outra clase social ligada ao antigo réxime, a fidalguía, sae moi ben parada da revolución liberal, pois mantén a súa posición de perceptora de rendas forais e comeza a ocupar cargos na administración que viña de ser creada".
De Cacheiras a Carral
O xeneral Narváez enviou tropas baixo o mando do xeneral La Concha para recuperar o territorio. O día 23 de abril comezou a batalla de Cacheiras entre as tropas de Madrid e as galegas de Solís, que foron derrotadas. A grande superioridade das tropas do goberno central fixo inútil a resistencia e as tropas de Concha entraron en Compostela a saqueo e pillaxe, como se lles prometera. Solís, que se refuxiara en San Martiño Pinario, entregouse aquela mesma tarde.
Tres días despois, un xuízo sumarísimo condenouno a morte en Carral. Este xuízo non foi celebrado en Santiago ou na Coruña por medo aos simpatizantes do coronel que había nestas cidades. Manuel Murguía, que daquela era aínda un cativo, foi testemuña directa do asalto das tropas invasoras a San Martiño. Canda a Solís, foron fusilados en Carral doce dos seus oficiais. Anos despois os trece executados foron designados polo goberno como 'beneméritos da Patria' e ordenouse a construción dun monumento en Carral, que non foi efectivo até 1904, por iniciativa da Liga Galega da Coruña.
Na derrota nacen os mártires
O galeguismo político, convertido xa en nacionalismo tomou aos 'mártires de Carral' como referente simbólico, realizando homenaxes masivas ao pé do monumento nos aniversarios dos fusilamentos, como o que tivo lugar o 26 de abril de 1931, e no que destacou como orador Manuel Lugrís Freire. A este respecto Beramendi salienta que "é no futuro cando este pronunciamento adquire importancia, na relectura que dos feitos fai o galeguismo, que o asume posteriormente como un fito propio, e os derrotados no 1846 pasan a se converter nos primeiros mártires do galeguismo".
Beramendi engade que "A reivindicación chega case de inmediato, xa no que podemos considerar provincialistas de segunda xeración, que no décimo aniversario da derrota comezan a homenaxear a acción de Solís, por exemplo cun número especial do xornal La Oliva, que dirixía Murguía, en 1856". En 1856 celébrase tamén o Banquete de Conxo. Como escribiu Luís Gonçales Blasco (Foz) hai un par de anos en Vieiros "o Banquete de Conxo debe ser relacionado co levantamento de 1846; en efecto, despois da represión que seguiu á derrota de 1846 o Banquete supuxo unha nova posta en pé do sentimento liberal e democrático da Galiza, sempre ligado á reivindicación da súa identidade histórica. Foi organizado polos sectores mais avanzados do estudantado galego desa altura".
Recreación en Radiodifusión
Radiofusión, a rede de emisoras municipais galegas, recreará este sábado 26 de abril os sucesos acaecidos en 1846 que finalizaron co fusilamento dos "Mártires de Carral". Dende Carral realizaráse un programa radiofónico entre as 12 do mediodia e as 2 da tarde. O espazo poderá sintonizarse nas emisoras municipais galegas, e tamén a través de Internet, na páxina www.radiofusion.eu. O programa contará coa colaboración dos historiadores Xusto G.Beramendi e Emilio Grandío e participación de mozos e mozas, veciños e veciñas de Teo e Carral.
Matriz ideolóxica de esquerdas? pero que di este Beramendi? será matriz ideolóxica liberal, até Risco recoñeceu que o movemento galeguista tiña xurdido nos movementos liberais. Que se aclare Beramendi coas suas relecturas, un dia quitalle mérito ao galeguismo de preguerra dicindo que era de dereitas e outro dia todo foi esquerda nos últimos 150 anos. o que hai que oir... e este é o intelectual historiador do galeguismo refernte do nacionalismo actual? estamosche bos!
Non concordo, Garrano...
O de calificar aos provincialistas (e por ende, aos liberais 'progresistas') que organizan a revolta do 46 é do máis normal. Nuns anos en que o socialismo aínda está a aparecer (e iso nos centros con gran peso obreiro: cartistas en Inglaterra, socialistas propiamente ditos en Francia), a 'esquerda' eiquí é de certo a liberal, a herdeira da Revolución Francesa, a oposta ao involucionismo carlista e ao liberalismo 'moderado' do partido homónimo, baixo éxida de Narváez, que mantén o forte apoio da nobreza, a igrexa e a burguesía máis rica, e poderes monárquicos amplos. Un 'progresismo' represetando ás clases populares e á pequena burguesía do que por estes anos -e pouco despois- se desgaxa pola esquerda o Partido Demócrata (que defende o sufraxio universal) e deste o Republicano. No Sexenio Revolucionario xorden por primeira vez con claridade os anarquistas e socialistas.
O certo é que tras esta primeira liña (ata o sexenio), o galeguismo experimenta unha involución ideolóxica, no senso de que o Provincialismo de matriz liberal e incluso republicana federal torna no Provincialismo de Alfredo Brañas, da Solidaridade Galega (na que entran os Carlistas), moi conservadores no social. Coas Irmandades e o Partido Galeguista a cousa mellora un chisco (anque este se define, como partido de funcionarios e burgueses que é) como 'interclasista', e cun forte compoñente católico que sae do Partido cando este pacta co Frente Popular (algo antes en realidade: é a Dereita Galeguista de Risco e Filgueira Valverde), anque para voltarmos a falar dunha clara matriz ideolóxica de esquerdas, temos que trazar o fío deste PG con Castelao no Frente Popular e no exilio (Consello de Galiza) coa UPG xa nos tardo-sesenta (Maoísta e Nacionalista). Porque trala Guerra Civil, o 'galeguismo' do interior torna de novo moi conservador (Grupo Galaxia, Ramón Piñeiro...).
Garrano, ten razón Maiakovsky. Se naquela época o que hai é: por un lado, liberais -que defende a separación de poderes e a constitucioanlidade- e polo outro, carlistas -de carácter absolutista e teocrático- é lóxico que se sitúe a matriz da esquerda no lado liberal.
O de 1846 foi un movimento independentista, o propio Faraldo un dos maximos dirixentes o dixo ben claro: "No queremos ser más que gallegos".
todo movemento de esquerda no mundo bebe da ilustración e polo tanto do pensamento liberal e dos movementos que se deron en Europa a finais do século XVIII e no XIX. No 1846 o debate político divide a carlistas e liberais en todo o estado e o carlismo vasco foia matriz que deu en fundar o nacionalismo vasco e o liberalismo galego levounos ao nacionalismo galego pasando polas fases previas de provincialismo e rexionalismo. As ideas socialsistas libertarias e marxistas non aparecen na Galiza até finais do XIX e non comezan a casar co galeguismo até ben entrado oséculo XX. Polo tanto a esquerda e o nacionalismo galego de esquerda da postguerra teñen os seus alicerces en movementos anteriores, algo moi diferente a dicer que o nacionalismno galego é de esquerdas dende a sua orixe provincialista. Entendo o que di maiakovsky mais entenddoo como pouco preciso e tendente a confusión. No contexto histórico daquel 1846 os liberais poderían representar o que hoxe se entende por esquerda mais nin as irmandades da fala nin o Partido galeguista foron esquerda, foron en trodo caso de maioría progresista e liberais e cos seus militantes máis a esquerda coma Suarez Picallo, mais o PG de Otero Pedrayo, Risco, V. Ponte Brothers, Casal, Bóveda, Placido Castro e cía non era unha organización de esquerda.
O que di atlántico non pasaba até hai poucos anos mais que por lenda urbana. Hai uns anos Camilo Nogueira escribiu algo sobre o tema, penso que no do "Reino de Gallaecia", mais non estou seguro. neste libro comentaba que hai documentación (actas)da xunta Superior do Reino, que deixan ben claro as pretensións independentistas dos provincialistas de Faraldo e cía. Eu gostaría de saber máis sobre este feito.
Outros movementos nacionalistas en Europa teñen unha matriz máis conservadora ca liberal, tales foron os casos de Cataluña. Euskadi, Bretaña ou Irlanda. Mais isto non evitou que o protonacionalismo escocés tivera o seu levantamento liberal de 1820 cunha reivindicación nacional un tanto ambigua. Ou que o nacionalismo cvatalán cabara por levar a LLuis Companys a proclama do seu estatut e mesmo da república de Catalunya desde unha "Esquerra" Republicana ou queo socialismo independentista de James Connolly se fixera moi forte e case hexemónico no republicanismo irlandés inmediatamente posterior a morte deste en 1916.
Non esquezamos que tamén houbo intentos por parte do carlismo galego ao longo do século XIX de facerse ver coma galeguista con algunha proclama ou aceno que non tivo moita trascendencia.
A ver Garrano, se todo movemento de esquerda bebe na Ilustración, isto pódese entender, e Marx así o entendía, que a esquerda ten a súa matriz no liberalismo e no republicanismo, isto é, na Ilustración.
Se concordas en que no provincialismo (de ideoloxía liberal e antiabsolutista) está a matriz do nacionalismo, entón concordarás que se pode dicir que é unha matriz de esquerda. Ora ben, isto non quer dicir que sexa unha historia linial e que non haxa movementos pra dereita como o de Brañas nun periodo da súa etapa política (tránsfugas, como lles chama Ferrín).
O P.G. é demócrata e pequeno burgués no conxunto pero internamente hai como dúas posicións: a de Otero e Risco (despois Risco abandona o galeguismo e faise fascista), máis á dereita; e a de Castelao e a de Bóveda, máis á esquerda. Por outra banda, non hai que esquecer que o P.G. concorre ás elección con comunistas e socialistas, polo que está máis próximo á esquerda ca dereita. Ademais en Castelao hai tamén unha evolución cara a esquerda e o comunismo que se albisca nos últimos libros do Sempre en Galiza e nas súas relacións con Luis Soto e súas as visitas a Unión Soviética ("Castelao, a UPG e outras memorias"). Por outra banda, a crítica ao progresismo da xeración NÓS é conservadora no cultural pero non tanto no económico. E tal crítica ao progreso, en moitos sentidos nostálxica e romántica, non é de todo incompatible co marxismo. Isto vémolo por exemplo en Walter Benjamin e en moitas das críticas que se lle fan hoxe a Unión Soviética a súa idoloxía do progreso, desde a esquerda marxista. Por exemplo, algún deste material crítico co progreso, conservador no mellor senso, serve á esquerda pra encarar problemas como o ecolóxico ou mesmo o histórico como o que estamos encarando e no que se poden ver algunhas discontinuidades e non unha forma lineal e progresiva.
bertus, toda esquerda é liberal, mais non todo o liberal é esquerda. A esquerda nace do liberalismo mais liberal non é sinónimo de esquerda.
Bóveda e Castelao eraqn sobre todo republicanos e liberais mais nun ca se proclamaron socialistas nin marxistas. O Rianxeiro foi todo o amigo que queiras de Luís Soto e tanto visitou a URSS como Bretaña, Cuba (antes da revolución), venezuela, Mexico ou os USA , tamén foi nomeado membro de honra das sociedades negras americanas e non por iso foi Castelao Pan-africano. Bóveda era católico practicante, moveuse sempre en ámbitos financeiros e até fundou a Caixa de aforros de Pontevedra, me lo pintes como me lo pintes, non foi de esquerdas mais iso si, outros no PG coma Suarez Picallo si que o foron e ate houbo algún que saiu de satelite coma Xoan Xesús González, para montar a Unión Socialista Galega. Aliarse co republicanismo máis consecuente non fixo do PG nin doutras formacións organizacións de esquerdas, e daquelas as esquerdas que habían eran esquerdas, desgrazadamente españolistas e españoleiras mais esquerdas, e non como agora.
Cando digo "Se concordas en que no provincialismo (de ideoloxía liberal e antiabsolutista) está a matriz do nacionalismo (...)" refírome ao nacionalismo galego, pois, como indicas, hainos que non teñen esa matriz.
Vaia... como sube o nivel dos debates eiquí! Ata falamos de Walter Benjamin agora...
Sen pretender adoptar esas posturas integradoras que tanto aborrezo, creo que grosso modo, todos estamos dacordo no esencial.
Qué era o Partifo Galeguista? Bon, o correcto é velo como unha mestura de tendencias nas que o eixo esquerda-dereita estaba presente, mais só se acelerou nas condicións de intensa polarización a nivel do estado sobretodo nos últimos anos da República. De partida -e malia os elementos republicanos procedentes da ORGA-, certo é que o PG (e máis claramente no seu movemento cultural, NÓS) é bastante conservador, católico, idealizador do rural. O seu modelo ideal é Irlanda (unha Irlanda independente que non era, nen de lonxe, a Socialista de Connolly, senón beata e mexapilas -aínda hoxe-, e esquencedora do idioma nativo). Incluso a fracción esquerda -e anos despois, xa cando está aínda máis esquerdizada- dun Castelao insiste sempre na inaplicabilidade dos esquemas marxistas a unha sociedade galega ruralizada.
De certo, os partidos nacionalistas víronse na obriga, no periodo republicano, de apoiarse na esquerda, ante o patrioterismo intransixente, fanático e centralista da Dereita. Algúns asumírono sen problemas porque eran de esquerdas (os cataláns). Outros mal, pero tendo que tragalo, porque eran de dereitas e católicos (os vascos). No caso galego -onde de todas maneiras, estamos a falar dunha minoría-, o resultado foi mixto: uns saíron antes que pactar cos comunistas (Risco); outros tragaron sen estar a gusto (Otero); outros viraban cara a esquerda e aceptaban o Frente Popular relativamente ben (Castelao).
Eu sería menos benévolo que Bertus co 'tradicionalismo' dos Noseiros, anque os aprece moito como escritores. Anque certo marxismo puidera coquetear con esas críticas ao progreso, eu tópoa inasumíbel, un legado (no peor dos casos) de señoritos cosmopolitas e diletantes opostos á democratización e a ruptura dos vencellos tradicionais. Iso, no fondo, é o discurso que latexa tras esa escandalosa obra de Risco 'O Porco de pé'. O malo é que veñen os burgueses traballadores (de fóra, amais) e se fagan ricos, mentres os señoritos do país (Alveiros; os reais nen sequera falaban galego, nen o fixeran nunca) teñen que dobrar o pescozo frente ao 'materialismo'. Máis autocrítico e fiado, é o mesmo discurso de Otero. Defender a ecoloxía non creo que necesite ese recuncar ao conservadurismo nocivo e fatal, a ese 'ecoloxismo tory' que tan ben representa, por outra banda, o escritor J.R.R. Tolkien.
Pero falo de máis. Só dúas pequenas notas: son escéptico sobre o independentismo dos Xunteiros do 46, independementemente dalgúns posicionamentos retóricos que adoptaran (e seguramente magnificados pola historiografía nosa, tardo-provincialista: un Murguía, digamos). O Carlismo, como parte da súa defensa das 'tradicións do pasado' foi unha matriz fuerista (e polo tanto, mornamente autonomista) en Euscadi, mais eiquí non tiñamos Fuero a defender, e no tema da língua... mellor non falar. Case a única excepción digna deles foi López Ferreiro...
Perdoade outra nota intempestiva: os nacionalismos foron fenómenos curiosos de estudar no XIX, e despois, polo seu franqueamento dos lindes esquerda-dereita. Empezan claramente á esquerda, co novo estado-nación revolucionario, e aliados ao liberalismo -así, nas revolucións dos anos 20, 30 e 48-. Despois tornan máis conservadores e etnicistas, sobretodo nas grandes nacións triunfantes (Alemaña, Francia)... En xeral, en tema de pequenas nacións, tenderon sempre a artellarse arredor dunha burguesía nacional interesada en xestionar política e económicamente ceibe da burguesía do centro. Eis o caso latinoamericano (os criollos), o peninsular no caso vasco e catalán, e o de moitos outros lados. Por iso mesmo, é raro que se sitúen moi, moi á esquerda de todas maneiras no marco político (alomenos, ata a descolonización dos 60, e aínda así...).
Garrano,
eu non dixen que toda esquerda sexa liberal, e menos neoliberal. Non dixen tal, un comunista non é un liberal. Anque depende do que entendamos por "liberal". Si se pode considerar un liberal de esquerdas a un socialdemócrata talvez.
"A esquerda nace do liberalismo mais liberal non é sinónimo de esquerda."
Pero imos ver Garrano, semella que non entendiches ben, nacer non é sinónimo de esquerda pero si, pró caso, de matriz (até ten a mesma etimoloxía!). E o que se te está tratando de explicar é que a matriz do nacionalismo galego é de esquerda.
"Aliarse co republicanismo máis consecuente non fixo do PG nin doutras formacións organizacións de esquerdas"
Eu non dixen tal, a ver de onde sacas que eu dixera iso. Eu só dixen que se se alía coas esquerdas é porque está máis perto delas ca da dereita no marco político no que se sitúa; no cal, coma dis, a esquerda é máis esquerda ca hoxendía.
As explicacións de por que os comunistas e os anarquistas deben ir da mao cos galeguistas están no Sempre en Galiza.
Creo que, desde o teu primeiro comentario, arrastras unha lectura incorrecta tras de outra, porque Beramendi, polo que se desprede do artigo, non fala de "150 anos de nacionalismo" senón dunha matriz inequívoca de esquerda.
Se en Risco hai unha involución cara o fascismo, en Castelao hai unha evolución cara a esquerda e o federalismo internacionalista; e se ben non é un comunista chega a acadar gran simpatía polo movemento e a exercer unha coloboración intensa.
Maiakovsky,
introduces unhas cuestións moi interesantes acerca do Porco de pé. Mágoa que teña que facer estes días (con II Intenpestivas e Benjamin) e non poida perder tempo por aquí pero tratarei de contestarte algo, desde os meus limitadísimos coñecementos na materia, nos vindeiros días. Polo de pronto dicir que non estamos tan distantes. Tampouco é que eu sexa tan benevolente co romanticismo de NÓS coma dis, só indiquei que hai cousas que se poden conservar sen abandoar a esquerda, como o casco histórico compostelán n"A man na parede" de Otero Pedrayo.
Eu só quería engadir algo á interesante conversa: as revolucións europeas do 1848 foron vistas como "movementos de independencia" polos nacionalismos dos estados nación nacidos tras a I Guerra Mundial; todos estes pobos ao "abeiro" do imperio austrohúngaro ven neste ano o comezo do seu espertar nacional. Porén, as peticións que se facían naquela "primavera dos pobos" non eran de "independencia" tal e como aconteceu no 1918, senón como "definición da súa vontade nacional". Hungría, por exemplo, reclamaba a independencia... facendo que o Emperador de Austria fose coroado como "Rei de Hungría". De observarmos isto dende a nosa perspectiva actual, a revolución do 46 foi un movemento "proto nacionalista" ou incluso "proto independentista" dende unha postura moi liberal.
O feito de que fose silenciado pola historiografía español non é máis que un fornecemento da importancia histórica que tivo para a nosa nación.
e ninguén vai dicir que os que verdadeiramente beben da ilustración e das ideas liberais hoxe son os ideólogos da dereita (algún dirá, pero hai ideólogos da dereita??). coido que a ilustración conduciu a acumular liberdades individuais que levaban desaparecidas séculos. Per hoxe a esquerda procura controlar esta liña, pois nos anos que nos toca vivir as liberdades individuais medraron tanto que remataron por esnaquizar os dereitos de unha boa parte da poboación mundial (libre mercado versus paises pobres). A dereita procura máis dereitos individuais, a esquerda quere supervisar esa cesión desmesurada de dereitos.
Digamos que a esquerda pasou da loita a prol da liberdade do individuo a defender que cada individuo poida facer efectiva a súa liberdade, para o que precisa bloquear certas liberdades individuais. A verdade é que foi un cambio importante.
Estos tenían de galleguistas lo que yo te diga...No, si al final nos dirán que Jesucristo era galleguista...¡jajaja!
Hi "seaguller"! Are u olright? I did't get your point...So what?...Os defices educativos deste "rogue" tarabelinho podem nom ser culpa de-le...Deixemo-lo logo...e magoa ter sentimentos tam podres...nom sei como pode aturar a sua sombra e o cheiro da sua alma, a nom ser que viva nas tebras e se arrodee de merda...(dispensando)..Nom sei se Jesus Cristo era galeguista (em tudo caso galileista), mais o que si e certo e que os teus idolos e os seus precursores berrabam cousas como "Viva la Muerte y Abajo la Cultura!...e tinham-se/tedes-vos por cristians...Que fedor meu!
Benjamin, continuando a crítica de Marx a Blanqui, dicía que a Comuna de París fracasou porque Blaqui carencía de preparación teórica.
Da preparación teórica dos políticos tamén fala Risco no Porco de Pé. Disque nel latexa unha crítica a democratización, pero tamén se pode salvar unha crítica ao caciquismo.
Por certo, a expresión 'ecoloxismo tory' nunca a escoitara.
Disque "Castelao insiste sempre na inaplicabilidade dos esquemas marxistas a unha sociedade galega ruralizada". Gustaríame saber en concreto a que te refires. Por exemplo, Castelao, se non me falla a memoria, nas primeiras páxinas do Sempre en Galiza -onde é máis conservador ca nas últimas, como dixemos- di que se fose Estremeño sería Socialistas porque os socialistas querían implantar unha lei que favorecera a repartición de terras en contra dos latifundistas. O razoamento de Castelao ten lóxica porque esa mesma lei aplicada a Galicia podía xerar problemas ao ser unha nación minifundista. Polo que el propón fomentar o cooperativismo desde unhas leis propias. O seu argumento está distinguindo e tratando de articular dúas cousas que na filosofía do dereito Habermas chama facticidade e validez. Por outra parte, é un argumento pra darlle nos fuciños a todos aqueles que falan de xustificacións étnicas do nacionalismo.
Cando falas de "certos marxistas" non sei a quen te refires pero o caso é que no propio Marx hai unha influencia depurada do romanticismo alemán. A lectura de Morgan sobre sobre sociedades precapitalistas que viven nunha especie de comunitarismo igualitario atraía a Marx e a Engels.
Eu creo que Méndez Ferrín, por exemplo, en textos como Arraianos, no conto de "Eles" -no que introduce un tema moi noseiro, o da cultura tradicional, como é o mau de ollo- non se desvincula da esquerda por sacar ese tema.
Claro que non se trata de salvalo todo, pero non por iso se vai facer só realismo pois resulta estreito pensar que a fantasía é cousa burguesa. Diso se deron conta os cubanos cando na URSS esa concepción estaba extendida.
dumiense,
digamos que os principios da Ilustración, liberdade, igualdade, fraternidade, están máis próximos á esquerda ca dereita. Ora ben, quizais na propia Ilustración pódese albiscar as dúas vertentes: a máis individualista e liberal -a lokiana, pesia que se lle aplicamos Locke hoxe ao discurso neoliberal este fai augas por todas partes- e unha máis colectivista e republicana como é a de Rosseau.
Por outra banda, tornando ao tema do "progreso", o progresismo é tamén unha ideoloxía de dereitas. Pensenmos na tese do final da historia de Fukuyama. Hoxendía todos os partidos se declaran progresistas. O PP non di que é de esquerda, senón que de centro ou centro-dereita, pero non ten ningún problema en dicir que é progresista.