O Presidente do Brasil desfruta desde hai unhas semanas do Premio Internacional Don Quixote outorgado en Toledo a persoas relevantes por se distinguiren no apoio á difusión do español.
Outorgantes e gañador non lle dan o mesmo significado ao premio entregado este ano. Os primeiros din celebrar que o castelán sexa de ensino obrigatorio para os alunos brasileiros, facéndolle a corte a Brasil coa pretensión de convertilo nun dos lugares de expansión desa lingua, até devir nun Estado bilingüe. O Presidente Lula da Silva e as institucións estatais brasileiras, que teñen na língua portuguesa o principal sinal nacional, non coidan o mesmo: procuran que o español, igual que o inglés e outras, sexa unha segunda lingua máis entre as que se poden aprender no ensino do país, debendo as escolas estar preparadas para ofrecelas.
Sendo Brasil o principal Estado de Latinomérica, os seus governantes fan isto na consciencia da importancia do español como lingua dos Estados viciños e esperan que, achegando as escolas a aprendizaxe do portugués, a vontade integradora sexa tamén praticada polos demais. O Presidente do Brasil reclamou esa correspondencia, louvando o feito de o Rei Juán Carlos falar portugués, unha rara excepción entre dirixentes españois, sempre de costas viradas a respeito da cultura de Portugal. Así e todo, a pretensión das entidades do Estado español supón o recoñecimento implícito de que a nación brasileira constitui o sitio central e o principal impulsor político e económico-social de Latinoamérica, pondo en causa a identificación exclusiva do subcontinente coa Hispanidade e os paises de fala castelá que forma parte da idea oficial de España.
Entretanto, as instituicións políticas e culturais de Galiza desprezan a realidade histórica de Brasil ter o galego-portugués como língua propria. En lugar de defenderen a evidencia de que alí se fala un idioma nacido en Galiza, toman ao brasileiro como unha língua estranxeira. Se en Madrid alentan a “infinita variedade” do castelán, as instituicións oficiais galegas non salientan o fundamental que nos une, agrandando diferenzas internas do galego-portugués que non constituen un obstáculo para a unidade, como non o supoñen no caso de linguas como o inglés ou o castelán. Magnifican diferenzas non determinantes -que naturalmente deben ser conservadas no léxico, na fonética ou na prosodia- para xustificaren unha deriva expresamente separadora.
Responden a un pensamento que da por galego as variantes do galego-portugués que se falan no Estado español, incluidas as da Asturias ocidental, o Bierzo, a Seabra e os pequenos vales fronteirizos de Extremadura, mais non as praticadas máis alá das fronteiras do Estado, ao Sur do Miño e da Raia Seca ou alén do mar, que non poderían formar parte da mesma lingua.
O galego ten diferenzas coa forma do portugués imposta polas instituicións de Lisboa contra outras variantes, nen a língua nacional de Galiza ten porqué asumir para ela o nome de portugués. Porén, é a mesma língua que o portugués e particularmente que as variantes do Brasil, Angola ou Moçambique. Ben lonxe do tipo de debates que son aquí habituais, non é preciso mais que estar neses paises comprobar que vivimos no mesmo espazo lingüistico, que a xente deses paises fala como a de Mondoñedo ou Fisterra.
De as instituicions de Galiza aceitaren que en Brasil falan a mesma lingua que nós -un idioma que naceu nun aquí que incluía os condados de Portucale e Coimbra fundados por Hermenegildo Guterres, o avó de San Rosendo-, daríase un paso de xigante para a normalización do uso do galego. De par diso, as autoridades do Estado español poderían empreender un camiño de achegamento a Brasil ben afastado do que están a tomar coa vá pretensión de tornar aos brasileiros en castelán falantes.
O Presidente Lula da Silva -a quen hai pouco lle correspondeu presidir as reunións do G20 en São Paulo e Washington, cando “a economia mundial atravessa o seu momento mais grave em décadas”- en Toledo partillara o premio co escritor mexicano Carlos Fuentes. Nos medios de comunicación foi lembrado que o escritor mexicano bautizou como Territorio de la Mancha o espazo xeográfico habitado polos que falan español, sen que ninguén discuta semellante achegamento á unidade. Non debería estar lonxe o día en que se abra en Galiza a lexítima posibilidade nacional de escoller o nome dun territorio común para expresarmos a identidade linguística galego-portuguesa.
Fóra as diferenzas ideolóxicas, é un luxo poder ler de cando en vez as reflexións do Nogueira. Parabéns para el e para Vieiros.
O autor merece todos os respectos, mais non se pode dicir que achegue nada novo: o argumento de fondo é o de sempre, repetido mil veces por centos de persoas. Nótase falta de orixinalidade e de ideas concretas e factibles de futuro.
Parabéns pelo artigo ao autor e a Vieiros.
Com efeito, a língua nacional da Galiza, não tem porque se definir necessariamente como "português" no nosso território. Em qualquer caso, também não existe peja nenhuma para isto, além de preconceitos (espanhóis) e inercias dum galeguismo quatro-provincial. Chamar de português ou galego, indistintamente à nossa língua (de igual jeito que faz o castelhano/espanhol e os seus utentes) evitaria confusões, e poria-nos realmente no caminho que este artigo defende. Doutra forma, a ideologia espanhola e quatro-provincial de "gallego no es portugués" continuara durante muito tempo, quiçá até que a situação seja irreversível para a nossa língua.
A versatilidade/conhecimento num mercado aberto e livre é uma vantagem competitiva em todos os domínios. Se os estados sul-americanos que falam castelhano não reciprocarem a medida com o Brasil, muito naturalmente e a prazo sairão a perder ao contrário do que pensam os senhores do prémio internacional . O mesmo se passará na Galiza com os que (empresas incluidas) se recusam a aprender/falar/utilizar o galego na vida pessoal/profissional comercial. O monolinguismo é um "colete de forças" mental que condena os que a ele aderem.
Excelente artigo que não se limita a escrever sobre o óbvio da identidade da Língua mas ensaia sobre as realidades que a globalização abriu. Quanto à designação da língua parece-me que o paralelo castelhano-espanhol/galego-português pode ajudar a acalmar os egos nas duas margens do minho.
Tem razão Camilo Nogueira, a pretensão de tornar os brasileiros espanhol-falantes é vã, eu diria que é mesmo delirante. A forma como a mídia espanhola falou do prêmio a Lula deixa às claras o delírio imperialista do nacionalismo espanhol, tão entusiasticamente monolíngüe. Uma manchete de El País afirmava sem rubor o seguinte: "Brasil, un país bilingüe". Sem entrar a valorar a real aplicação da lei que instaura a obrigatoriedade do espanhol na secundária(que está muito longe de ser uma realidade, a lei é federal mas a sua aplicação compete aos Estados, e cada um vai ao seu ritmo, o mais rico, o de São Paulo, teria de quadriplicar, no mínimo, o número de professores...), é absurdo imaginar que por se incluir uma língua estrangeira no currículo escolar todos os habitantes do país passem a ser automaticamente "bilingües" (assim, sem matizes), ou que o Brasil, enquanto país, vai se incorporar, como dizia outra manchete, à "hispanofonia" (será que todos os espanhóis são bilingües (espanhol-inglês) e o Estado espanhol anglófono, por o ser o inglês obrigatório no ensino?).
Mas não temades, não corre o risco de o Brasil deixar de falar a nossa língua, a pesar dos imensos esforços econômicos do governo espanhol para difundir a língua espanhola (que também pagam os falantes das "outras línguas espanholas"). Agora só falta que as autoridades galegas façam o seu trabalho e promovam uma aproximação estratégica ao Brasil, em galego.
"O galego ten diferenzas coa forma do portugués imposta polas instituicións de Lisboa contra outras variantes, nen a língua nacional de Galiza ten porqué asumir para ela o nome de portugués. Porén, é a mesma língua que o portugués e particularmente que as variantes do Brasil, Angola ou Moçambique. Ben lonxe do tipo de debates que son aquí habituais, non é preciso mais que estar neses paises comprobar que vivimos no mesmo espazo lingüistico, que a xente deses paises fala como a de Mondoñedo ou Fisterra".
Totalmente dacordo e unha exposición impecabel, pero coido cos da academia lusista non che pensan o mesmo. De tódolos xeitos a lingua de Brasil e Mozambique si que se chama portugués, as variantes teñen nome propio, e aí está o problema.
Coido co mellor sería chamalo Galego-Portugués e o carallo.
Perdón quería dicir que as variantes dialectais nunca terán o nome de portugués, mais falan portugues, que é o nome da lingua, e ise é o problema na Galiza.
Coido que Galego-Portugués é o mais axeitado para que todo o mundo ande contento, mais como di Julio Cesar Barreto Rocha, o nome é galego históricamente deica a independencia de Portugal é Galego, pero coido que conquerir iso vai ser imposible.
Nogueira e o seu artigo bem. Mas este homem é um espirito da contradição, defende o galego ser português, (a mesma língua) mas escreve a castelhana.
Ha uns dias escuitei-no falar da magnifica geração galega preparada que temos, graças a normalização
cacau maravilhau
Parabéns polo artigo, Camilo.
É tan imposíbel convivir para un galego-falante "normal" de hoxe cun "español de Galicia-Bilingüe" (-no me hables en gallego que tengo derecho a que me hablen en español-)como cun lusista (-nao me escrevas em galego oficial que eu digo o que é galego ou o que nao é-).
Amigo Anti_Lusista, se até ti mesmo reconheces a unidade linguística e que o problema é o nome (política vs filologia), eu acho que disso quer falar Camino Nogueira nos tempos em que começa a andar a Academia Galega da Língua Portuguesa, e os cortocircuitos mentais cujo nome causa.
Se o problema é a palavra "Portuguesa" procuremos, como diz Camilo no último parágrafo, o nosso "Territorio de la Mancha" próprio dos que falamos esta língua. Um território imaterial e supranacional onde só reinem as palavras. Um território comum sem fronteiras.
O nosso "Território" bem poderia ser o mar. E nestes dias alguém anda novamente com cantos na maré.
#11, não faças distorção da realidade: aqui os únicos que dizem "eu digo o que é ou deixa de ser galego" são os bem aquecidos bolsos/petos/faltriqueiras pro-RAG, ILG, Ramones Piñeiros, departamentos, claustros...
Precisamos urxentemente unha liña clara de cooperación rtvg-rtp. Precisamos urxentemente introdución do portugués como primeira ou segunda lingua "estranxeira" no ensino secundario. Neste aspecto estamos a anos luz da Extremadura española. Cando reitegracionistas e non reintegracionistas comezarán a poñerse de acordo sobre estas cousas básicas?
En Galiza o debate normativo é o gran fracaso do nacionalismo. Sinto dicilo. Falta intelixencia, sobra soberbia.
Que grande Camilo!, pertinente comentário sobre a euforia espanholista que desata o pulo que no Brasil se lhe está a dar ao castelhano.
Vim umha entrevista em CNN+ a Lula e Carlos Fuentes, os entrevistadores eram Iñaki Gabilondo e Juan Luis Cebrián, este último comparou o a amplitude de miras de Lula ao potenciar o espanhol coa "fechadura" dalgumhas autonomias espanholas onde se cuestiona precisamente o potenciamento do espanhol. Há que ter umha lata do caralho, a comparativa justa e lógica seria, por exemplo, coa nula vontade de integraçom linguística com Portugal, mesmo em zonas mui vinculadas como Galiza, que o espanholismo tem ao nom potenciar em absoluto o ensino do português na Galiza.
Que sesgados estám estes, que peninha!!
a unica fechadura que há é o do espanholismo a se abrir a pluralidade linguistica e nacional do território estatal, está claro que neste Reino de Espanha há cidadas de primeira e de segunda, culturas que se podem exportar e outras que devem invernar. Ou por que é mais espanhol a cultura de lingua castela que a de lingua galego-portuguesa? Por que nom cadeiras de galego, basco ou catalam no ensino obrigatório em território monolingue castelam? Hoje parece-nos impossível que um grupo espanhol que nom cante em castelam poda estar de 1º nos 40principales, com Franco era possivel. Os avanços sempre som relativos. As políticas culturais do Estado som imperialistas, assimilacionistas e portanto boa parte da sua sociedade também, um exemplo muito pedagógico deste consenso espanhol de nojo a toda diferença é o programa tengounapreguntaparausted com CAROD ROBIRA (o seu nome, as universidades...) http://br.youtube.com/watch?v=...
Polo que eu vexo na prensa dixital, os arxentinos e os brasileiros (a opinión que importa) ven a ensinanza do español en Brasil coma segundo idioma (ou do brasileiro en Argentina, din os arxentinos, peros sen presas) como un grande avance cultural. Lóxicamente. É o que é.
Cando millóns de persoas falen os dous idiomas, tan parecidos, surxirá un “portuñol” que os unifique. Xa existe, pero todavía reducido as fronteiras arxentino-brasileira. Coma o “portuñol” ferrolán (tamén chamado “castrapo”, o idioma deste comentario), vivísimo na fronteira de Ferrolterra con Galicia.
E dentro de cen años soio teremos un idioma (moi parecidiño ao galego) falado en Europa, América e África. Incluso polos do Náutico de Vigo. Hai que traballar nesa dirección.
¿Cómo? Coma os suecos, que teñen coma segunda lingua a inglés. Con profesores que falan as dúas linguas, e as ensinan aos nenos, dende pequeniños, dende a súa lingua-nai, o sueco, para que falen e escriban nas dúas. Como farían hoxe os mestres da República.
Non como a fixeron os mestres franquistas, que esmagaron unha xeración convertíndoa en diglósica en galego. O mismiño que hoxe están a facer os mestres cataláns, esmagando e condenando aos fillos dos traballadores (aos de Cornellá, a maioría castelánfalantes) a serche diglósicos, pero en castelán.
Hoxe en galego, en brasileiro ou en castelán. Mañán, centos de millóns en “portuñol”. O futuro. Coma en Ferrol xa hoxe.
Tou con Bainha.
E se algúns tirasen as grafías da punta do nariz para así ver máis alá sería 'estupendo'.
A cousa não é o que outros digam que fazem ou vão fazer.
A cousa é que nós o malpocados galegos temos a pouco que puséramos a orelha de cativos a possibilidade de falar em duas línguas internacionais, simplesmente falando como falamos. Sem mudar mais nadinha do que a cortesia ou a comunicação evidenciem.
E ainda com um pouco de alfabetização e vontade, pela nossa conta, podemos também chegar a escrever nas duas, atendendo um pouco a quatro regras de ortografia e simplesmente empregando as palavras que empregamos no dia a dia.
Ernesto Vázquez
Este verán pasoume un caso que quero relatar: Estaba nunha tenda do Pelourinho na cidade de Salvador xunto coa miña compañeira ollando e probando unhas camisetas, e falando coa dependenta, unha moza de pouco máis de vinte anos. Cando levábamos uns minutos falando a rapaza preguntounos pola nosa procedencia xeográfica; logo de dicirlle que éramos galegos e de explicarlle onde estaba o noso país, díxonos que falábamos moi ben o portugués. Eu retruqueille dicindo que o que estaba a falar era galego, xa que eu non sei falar portugués máis aló de incorporar algún léxico que sei propio desa lingua (e ademais escaso, non se pensen). Seguidamente a moza dixo toda chea de razón que entón ela podía dicir que sabía falar dúas linguas, portugués e galego.
O caso foi tal cual o relato, e fíxome matinar moito no feito do que unha persoa desprexuizada, e sen máis evidencia de que estabamos a falar e a entendernos era fundamentalmente a mesma lingua, podía dicir. Se ti falas galego, eu tamén falo galego. Claro que non é igual a nosa fala que a do Brasil, pero si nos comprendemos sen problema ningún, ben podemos afirmar que é a mesma lingua. E, por que non? dicir que no Brasil falan galego; porque si ben non é estritamente certo, tampouco é falso.
claro que no brasil falan galego acaso non falan castelan os de perú?
Bainha #14 diz:
"En Galiza o debate normativo é o gran fracaso do nacionalismo."
Permito-me corrigi-lo:
Na Galiza o NÃO-DEBATE normativo e linguístico é a grande VITÓRIA do nacionalismo ESPAÑOL.
Lidor #21 diz:
"O día que a lingua portuguesa inclúa o nome "galego" para designarse se cadra nos convencen" [os reintegracionistas]
Permito-me corrigi-lo:
Versão A) O dia em que a Constitución Española não chame o galego uma das "lenguas españolas" se quadra me convence manter o nome "língua galega" por cima da evidência linguística de que é língua portuguesa, e a evidência social de que no mundo se chama assim.
Versão B) O dia em que o Estatuto da Galiza diga "O galego ou português é a língua nacional da Galiza", talvez me convença da inconveniência de chamá-lo língua portuguesa.
Se a Constitución dixese que en Galiza se fala portugués algúns irían celebrala de fraque.
Hai que foderse! Resulta que para vc dependemos do que digan os outros, aquí non temos voz nin voto. Seremos ignorantes?
OK! Celso #23, talvez teñas toda a razón.
Reflete e pergunta, talvez retoricamente, em (#24) Lidor: "... Hai que foderse! Resulta que para vc dependemos do que digan os outros, aquí non temos voz nin voto. Seremos ignorantes?"
RESP.- Talvez... Mas sem foda... ou com ela...
Em (23) explica ou corrige muito bem. Parabéns!
Corrijo em (23) Celso explica E corrige muito bem. Parabéns!
UM TERRITÓRIO COMÚM É O DA GALIZA E PORTUGAL, JÁ SABEM, TAMBÉM CAMILO NOGUEIRA, QUE O MINHO NÃO É FRONTEIRA, DAÍ QUE A ORTOGRAFIA COMÚM DA NOSSA LÍNGUA, JÁ SABEM, IMPOSTA PELO LISBOETA MEENDINHO E OUTROS FARÇANTES GALEGOS DISFARÇADOS DE PORTUGUESES COMO ANTÃO ALONSO RIOS, NÃO SEJA UTILIZADA NO TERRITÓRIO COMÚM DA GALIZA, A MAR OCEANA QUE NÃO É FRONTEIRA E A REPÚBLICA FEDERATIVA DO BRASIL ONDE DIZ QUE NÃO FALAM NEM ESCREVEM PORTUGUÊS, APENAS BRASILEIRO QUE COMO O GALEGO TEM DIFERENÇAS COM O PORTUGUÊS IMPOSTO PELAS INSTITUIÇÕES DE LISBOA, DENTRE ELAS NADA MENOS DO QUE A COMUNIDADE DOS PAÍSES DE LÍNGUA PORTUGUESA DA QUE BRASIL E A SEGUNDA REPÚBLICA POR ORDEM ALFABÉTICA NÃO MILITAR ESPANHOLA. MAIS BEM QUE NOS FICA PORTUGAL.
"Se o problema é a palavra "Portuguesa" procuremos, como diz Camilo no último parágrafo, o nosso "Territorio de la Mancha" próprio dos que falamos esta língua. Um território imaterial e supranacional onde só reinem as palavras. Um território comum sem fronteiras".
Levo concordando con iso dende sempre, mais hai xente que soamente con velo meu nome inda que sexa nunha noticia que se refira a xogar as chapas xa votan negativo, mais eu lévoo con deportividade :P
Saúdos.
>>o nosso "Territorio de la Mancha" próprio dos que falamos esta língua.<<
Só conheço um local capaz disso (A Ilha dos Amores), o local onde os marinheiros descansam, cantado por um famoso Galego e Português do séc XVI, no Canto IX da sua obra-prima. E o nome da língua não seria nem Galego nem Português e sim Lusofonia ... desculpa a sugestão anti-lusista :)
.....................................
28
Vê que aqueles que devem à pobreza
Amor divino e ao povo caridade,
Amam somente mandos e riqueza,
Simulando justiça e integridade.
Da feia tirania e de aspereza
Fazem direito e vã severidade:
Leis em favor do Rei se estabelecem,
As em favor do povo só perecem.
............................................................
83
Ó que famintos beijos na floresta,
E que mimoso choro que soava!
Que afagos tão suaves, que ira honesta,
Que em risinhos alegres se tornava!
O que mais passam na manhã, e na sesta,
Que Vénus com prazeres inflamava,
Melhor é experimentá-lo que julgá-lo,
Mas julgue-o quem não pode experimentá-lo.
... ou então, como era a ilha de Vénus .... um nome daí derivado ...
Território de la Mancha... Cousa engraçada tendo em conta que o castelão passou a Espanhol por invento de Afonso X, o corrigiram humanisticamente e italianizando primeiro os Trastámaras e depois definitivamente financiaram a sua italianização os nobres galegos...entre diplomatas, soldados e escritores lá atarefados que me expliquem o de séculos escuros. E depois da debacle seica a prosa castelhana não deram forma e rango internacional na onda francesa para apanhar a história Feijoo e Sarmiento? É que as últimas tentativas sérias e programáticas de o converter em Espanhol em competência com o dominante hispánico de Dario a Cortazar no espaço internacional não foram primeiro Valle e depois Torrente e Cela...
Podíamos perfeitamente dado o de Cervantes Saavedra e muitas cousas do Quixote que pode doadamente entender apenas o curioso leitor galego reclamar esse Mancheguismo, o mesmo que a literatura Portuguesa até 1640.
O problema de aceitação do nosso modelo e do nosso falar por ambas as partes -antes, agora e quando nos decidamos no que for- é uma questão de prejuízo. Se a Galiza fosse rica e os galegos tiverem sona de abastados, cultos, inteligentes e mesmo fortes o que temos ainda (cultivando o Português já que perdemos tanta massa galega) não era privilegiado?
É desfoque, alheamento, usarmos as perspetivas de outros para nos olhar. Termos deixado que nos elaborassem e chegar mesmo a acreditar a história e a visão de nós feitas pelos nossos "amigos/inimigos", os que mais nos temeram (e temem?): o nacionalismo português e o espanhol.
Lidor diz em #24:
"Hai que foderse! Resulta que para vc dependemos do que digan os outros, aquí non temos voz nin voto."
Polo contrário: chamar "língua portuguesa" ao galego vai contra o que diz a Constitución Española e o Estatuto de Autonomia. Quanto ao que digam em Portugal ou no Brasil sobre o nome da nossa língua, é irrelevante, pois não têm qualquer poder político sobre nós. Chamar "língua portuguesa" ao galego (pois o é) é um claro ato de independência.
"Seremos ignorantes?".
Em absoluto. Claro que sempre podemos crer que quando "o Pobo" utiliza a etiqueta "galego" se refere ao mesmo do que as instituições españolas ou galego-españolas, e ficamos contentes, mas enganados. Enganadamente contentes. Podemos acreditar que é uma grande conquista do nacionalismo.
Contudo, não se trata de olhar para trás. Tudo tem o seu momento, historicamente. Mudam os tempos, mudam as vontades.
Sr Nogueira, o que vostede apunta é tan incontestável que so a torpeza intelectual (ou o medo) impiden que as cousas da lingua vaian por ises vieiros. Con respecto a grafía...o devir natural, que tende a simplificar e facer "blend" entre as linguas que coexisten, achegará a escritura dos entornos do galego, portugués e espanhol... e ahí somos pioneiros...
Celso: de acordo. Independencia é o que digas ti e só cando o digas ti e no idioma que ti e os cinco coma ti digades, o resto das ideas e das persoas cando queremos dicir "galego" e "independencia" estamos a falar da cousa equivocada. Que listos sodes os cinco reintegrados e que burro é todo o resto! (a que sii... a que o pensaaas...? :)
Por iso "corriges" aos demais?
Parabéns a Camilo Nogueira pela precisão e coerência dos seus argumentos!
Muito ao contrário das alucinações oníricas de alguns, os brasileiros nunca substituirão o português, como língua primordial e onipresente no seu dia-a-dia, por qualquer outra língua.
No Brasil se está a aprender mais o castelhano como segunda língua, como uma forma de melhorarmos a nossa comunicação com nossos irmãos sul-americanos.
E..., eles, por seu turno, estão aprendendo mais o português, com a mesma finalidade.
Tenho sentido que estamos cada vez mais integrados, porque cada vez mais respeitamos a cultura do outro.
Lidor #38:
"Por iso 'corriges' aos demais?".
Não: a ti.
O artigo parte da premisa errónea de que o portugués é a lingua propia de Brasil. Pois non señor. As linguas propias de Brasil (por exemplo o yanomami) están a ser desprazadas de xeito brutal polo portugués. O portugués é unha lingua imposta e estranxeira no Brasil. Exactamente o mesmo que o castelán en Galiza ou o inglés en Gales...
#41
"As linguas propias de Brasil (por exemplo o yanomami) están a ser desprazadas de xeito brutal polo portugués. O portugués é unha lingua imposta e estranxeira no Brasil."
Concordo 100%. O português brasileiro esteve e está a fazer com que as línguas indígenas do brasil desapareçam ...
... o mesmo que o galenhol na Galiza, que está também a contribuir para a morte do galego (moi doente já por causa do castelám) na Galiza ...
E no caso da Galiza nom todo é culpa do castelám: a maioria dos galegos também som directamente responsáveis / cúmplices da progressiva disapariçom do galego da Galiza e da sua transmutaçom numa língua regional espanhola supeditada ao espanhol. É como se uma língua indígena falada no Brasil e mais noutro país sudamericano se pudesse trasmutar numa especie de "brasilindio" na parte brasileira, com a cooptaçom dos indios que a falavam, e ficar original na doutro país colindante ...
Eu acho isto um modelo ridículo que nom adianta nada: quem quiser proteger o seu próprio património nom o misture com aquel do seu colonizador ...
Comento o Ghaviotero, que diz:
“O artigo parte da premisa errónea de que o portugués é a lingua propia de Brasil. Pois non señor. As linguas propias de Brasil (por exemplo o yanomami) están a ser desprazadas de xeito brutal polo portugués. O portugués é unha lingua imposta e estranxeira no Brasil. Exactamente o mesmo que o castelán en Galiza ou o inglés en Gales...”
Dizia um argentino (Bunge, se não me falha a memória) que não existe o simples, existe o simplificado. Como se sabe, uma língua não pertence a uma terra, mas a um povo que a fala. Se coincide que um povo criou uma língua (derivando-a de outra, claro, que nenhuma é essencialista de um dado momento... sempre terá havido um antes, até onde a nossa vista alcance) estando este fixado num determinado território... aí sim teria validade uma afirmação como esta acima.
No Brasil não se trata disto: miríades de populações oriundas de todos os lados (inclusive autóctones, de várias tribos e lugares) findaram, pelas artes da sapiência ou não, pela violência alheia (pombalina, já se sabe) ou não, admitindo o português como língua PRÓPRIA... e a ÚNICA da maioria (=mais de 50% do povo) dos seus nativos, ao menos das últimas seis ou sete gerações (=cada uma delas com 25 anos, digamos). Por isto o português é língua própria “do Brasil” (território e povo).
Não é de maneira nenhuma “o mesmo que o castelán en Galiza ou o inglés en Gales”... Esta formulazinha boboca não deveria mais estar na cabeça de ninguém que estude...
Dizia um filosofema de um (asnático) diretor de futebol (corintiano), que deveria iluminar a mente nem sempre preclara de uns quantos: “Uma coisa é uma coisa, outra coisa é outra coisa.”
Isso.
Aliás, outra coisa é o que se fez e se faz com línguas “nativas” dos indígenas... Mas isto é uma outra e outra e outra... história!! A ignorância destas questões caminha em ambos os lados do Atlântico reciprocamente igualizada, de mãos dadas para o nosso isolamento mais completo... igualando o que não deveria ser igualado.
Exato somente o líder Camilo Nogueira que começou explicando muito bem. Bela frase inicial! Parabéns pelo todo!!
JR
Que ben se entenden entre si os habitantes das colonias.
Apesar de não serem colónias sim, entendem-se de forma perfeita, e de forma miraculosa até os que julgam falar outra língua nos entendem. Deus é grande!!!!
:) :)
É absurdo julgar os portugueses ou españóis de hoje polos atos do passado. Sempre lembrarei o que me aconteceu nos EUA com um estudante mexicano de classe meia (etnicamente caucásico basicamente, não indígena) que me disse: "Tú [como 'español'] eres de los que fueron a mi país a colonizarnos". Contestei-lhe: "No, TÚ eres descendiente de los colonizadores. Yo soy descendiente de los que se quedaron".
Também é um pouco absurdo considerar equivalente o papel das línguas coloniais/colonizadoras na América e na Europa, polo menos o papel do español. Na América, as elites crioulas criaram sentimentos nacionais galvanizados em torno de interesses comerciais (claro), do idioma e da cultura española. Na Península Ibérica, polo contrário, España foi historicamente INCAPAZ de criar Nación até hoje mesmo. Nisso andam.
Di o Celso: Chamar "língua portuguesa" ao galego (pois o é) é um claro ato de independência.
¿E chamarlle galego ao que sempre foi galego, non? ¿Ou non foi sempre galego? ¿Os que lle chamamos galego ao que falamos todo o día non somos independentes? Espero resposta.
Chamar galego ao galego é evidência
Chamar português ao galego é independência
Chamar galego ao português é reconhecimento
Galego é galego, e é português
Galego é galego, e é brasileiro
Galego é galego, e é angolano
Galego é galego, e é moçambicano
Galego é galego, e é Lusofonia
Galego-Português, Português-Galego, Português, Galego
É Pau, é pedra ... Esta questão quase podia ser musicada pelas Águas de Março. Candidatos para fazer a letra?
http://www.youtube.com/watch?v...
Onofresabate #47:
Tu saberás. Cada pessoa saberá.
Eu também lhe chamo galego ao galego. O que digo, contra o que se opina normalmente, é que chamar o galego (uma forma da) "língua portuguesa" não é necessariamente qualquer ato de subordinação a qualquer poder político ou académico. No caso do reintegracionismo galego, é um ato independente não determinado por instâncias alheias. A Academia Galega da Língua Portuguesa, por exemplo, recolhe no seu nome um sentir muito anterior à sua própria existência.
Evidentemente, o que signifique a expressão "o galego é (uma forma da) língua portuguesa" será algo diferente na boca dum anexionista monárquico português e na duma pessoa ativista linguística na Associaçom Galega da Língua. De igual maneira, a expressão "o galego é unha lingua de seu" não significa o mesmo na boca de Manuel Fraga Iribarne e na duma pessoa ativista da Mesa pola Normalización Lingüística.
CELSO, ¿a quen vén mencionar aquí a Fraga Iribarne? Entendo o teu argumento, pero é un xogo sucio. Pouco elegante. Gosto mais do "jogo bonito".
Lisboeta, ¿que é o moçambicano? Unha lingua minoritaria non pode ser chamado 'moçambicano'. ¿Sabes que hai linguas en Mozambique máis faladas que o portugués? ¿Que é o moámbicano?
Ghaviotero e Hispanico,
As 180 línguas indígenas do Brasil não estão sendo desprezadas coisa nenhuma... os índios guaranis de São Paulo são alfabetizados em guarani, muito antes que em português... e assim o é com os índios Txucarramãe de Mato Grosso, os Tucanos do Amazonas... e muitos outros
Nós somos brasileiros... , ou seja, nós somos tolerantes... respeitamos todas as nossas diferenças, quaisquer que sejam...
#47
Eu vou respostar ao onofresabate, respeito a "Os que lle chamamos galego ao que falamos todo o día non somos independentes?"
Resposta: nom, nom sondes independentes, sondes galenholes (e por extensom espanhois). Por que? Pois porque o que falandes todo o dia nom é galego, senom um sucedáneo dil, que eu chamo galenhol, pois é galego tingido e mesturado com o castelám. Para ser independente cumpriria falar o galego, nom o galenhol. E ainda menos escrever com a ortografia castelã, como ti fas.
Ser galenhol significa ser, além de galego "de Galicia" (essa regiom espanhola do noroeste), espanhol.
Enquanto fores espanhol (de Galicia) serás galenhol. Porém, se desbotares a tua identidade espanhola, decatarias-te de que, consequentemente, nom precisarias ser galenhol, simplesmente galego. Ora, se nom quiseres ser um home da Baixa Idade Media, que é a única época em que o galego e os galegos nom estiverom supeditados ao castelám e a Castela ou a Espanha, entom moi bem podes simplesmente incorporar-te na Lusofonia, e pronto.
(De todos os falantes da língua internacional por excelência, o inglés, os ingleses da Inglaterra, a terra onde nasceu a língua, som minoritários. Por isso nom podem pretender dizer o que é inglés ou o que nom é. O inglés pertence a moitos povos espalhados polo mundo inteiro. Porém, se os ingleses forem mais inteligentes, seguramente qualificariam qualquer divergência da sua língua da Inglaterra como nom-inglés, e sim como anglo-irlandés, australiáno, yankee, singapuriano, etc, etc, etc. Mas acho que nom devem ser inteligentes davondo ... Porém os galegos sim que som: eles sabem que uma cousa é o galego da Galiza, e o resto dos galegos, já que desenvolvidos fóra dela, nom som galegos, senom português, brasileiro, etc, etc.)
#52 Para Brasileiro:
TURURU!
http://uk.youtube.com/watch?v=...
http://uk.youtube.com/watch?v=...
Vá arrumar a sua casa, a sua dos "brasileiros" (nem falo da dos amerindios, que eles nom som brasileiros, nem queira deus, polo seu próprio bem, o sejam jamais ...) antes de dar lições de nada ...
Onofresabate #50: Acalma. E a que vem o meu mencionar também um "anexionista monárquico português", em contraste a um reintegracionista galego? Pois vem ao mesmo: que as ideologias (políticas, por exemplo) impregnam também os significados respetivos das etiquetas "lingua galega" ou "língua portuguesa". Depende de quem as utilize.
Celso 55: Tou dacordo contigo nese teu comentario. Pero o meu desacordo, a miña reivindicación do jogo bonito viña de que a uns lles puxeras un nome desagradable, e a outros un xenérico. Só iso.
Hispánico, se cres que eu non son independente e ti si, pois qué lle imos facer, tes todo o teu dereito. Pero se usas expresións como "e pronto" para reamatar unha exposición túa, pois non temos nada de que falar. ¿A quen me lembra esa forma de falar, a un que sempre acababa "y punto"? Se non concibes nestas polémicas máis cores que branco e negro, pois imos aviados.
Un saúdo.
>>Lisboeta, ¿que é o moçambicano? Unha lingua minoritaria non pode ser chamado 'moçambicano'. ¿Sabes que hai linguas en Mozambique máis faladas que o portugués? ¿Que é o moámbicano? <<
Onofresabate #51
Chamo-lhe Moçambicano (Português) porque é a Língua Nacional de Moçambique. Ao contrário das susceptibilidades aqui discutidas e de acordo com o artigo 5.º da Constituição (revisão de 1990) "Na República de Moçambique, a língua portuguesa é a língua oficial".
Tal como no Brasil há 200 anos o português é o primeiro garante da coesão de um povo e nação que estão em construção. Sendo o português *a* língua que maioritariamente os moçambicanos entendem (40%), não é língua materna senão de seis por cento da população (25% em Maputo). Por essa razão juntamente com o português as línguas locais são acarinhadas constitucionalmente ao dizer-se no mesmo artigo 5º "O Estado valoriza as línguas nacionais e promove o seu desenvolvimento e uso crescente como línguas veiculares e na educação dos cidadãos".
Ao contrário do Brasil não existiu em Moçambique (ou em Angola) um desenvolvimento importante de crioulos como as Línguas Gerais do Brasil. Daí a relevancia especial do português em Moçambique em criar uma identidade para além da tribal. Se pensarmos que só de origem Bantu temos línguas como o cicopi, cinyanja, cinyungwe, cisena, cisenga, cishona, ciyao, echuwabo, ekoti, elomwe, gitonga, maconde, kimwani, macua, memane, suaíli, suazi, xichangana, xironga, xitswa e zulu, é fácil perceber a importância do português para o futuro de Moçambique.
Os processos de construção nacional conteem sempre dialéticas de imposição linguística. A forma como as línguas pre-existentes são consideradas define a riqueza cultural do produto final. E está claro, existem nações que não se querem tornar noutras nacões por mais dourado que se lhes apresente o futuro.
Aqui na nossa gaiola ibérica passam-se os séculos e três línguas continuam a resistir à pulsão expansionista/exterminadora do castelhano. Felizmente o galego-português é uma delas.
Lisboeta #57 Completo o texto que aparece na Constitución de Mozambique. Verás, Lisboeta, que hai lingua oficial e linguas nacionais. Dá que pensar, ¿non? Non vexo eu que ao portugués lle chamen moçambicano por ningures. Era o que eu dicía. E paréceme unha denominación como mínimo 'excesiva'.
ARTIGO 5.-
1. Na República de Moçambique a língua portuguesa é a língua oficial.
2. O Estado valoriza as línguas nacionais e promove o seu desenvolvimento e utilização crescente como línguas veiculares e na educação dos cidadãos.
Dicías, Lisboeta, "Chamo-lhe Moçambicano (Português) porque é a Língua Nacional de Moçambique". Como ves, na Constitución de Mozambique, no seu ARTIGO 5, e que eu engadín, completo, aí máis arriba, chámanlle nacionais a outras linguas, non ao portugués. É o que hai. ¿Ou non?
Onofresabate #58,
>>Verás, Lisboeta, que hai lingua oficial e linguas nacionais. >Non vexo eu que ao portugués lle chamen moçambicano por ningures<<
Tens toda a razão, os povos locais e a quase totalidade das pessoas chamam-lhe apenas português. Existem sempre tendências locais que vão referindo as divergências locais, sobretudo no vocabulário que se vai formando de novo, e começam a falar falar no aparecimento de línguas distintas. Mas a maior parte fala apenas em português de Moçambique, português de Angola, português do Brasil, etc. Apenas referi o Moçambicano porque não me choca absolutamente nada se assim lho quiserem chamar. Um bom exemplo do que atrás referi sobre o desenvolvimento das línguas é o artigo que apareceu recentemente no "Jornal de Angola".
http://www.jornaldeangola...
Saudações Lusas
>>Como ves, na Constitución de Mozambique, no seu ARTIGO 5, e que eu engadín, completo, aí máis arriba, chámanlle nacionais a outras linguas, non ao portugués. É o que hai. ¿Ou non?<<
Como já referi atrás Moçambique é uma nação em formação. A descrição que vem na constituição é a juridicamente correcta. No entanto, se leste o artigo do "Jornal de Angola" que referi no post anterior verás que gradualmente o português vai sendo considerado (promovido) a língua nacional. É apenas natural que assim aconteça, porque assumindo esses povos que querem ser uma nação só uma língua lhes pode dar esse sentido, o português. Por paradoxal que possa parecer se qualquer das outras línguas nacionais fosse escolhida como *a* língua nacional, essa não seria aceite pois isso seria visto como o domínio indevido de uma tribo sobre as outras. Provavelmente será essa a razão que levou à aceitação do latim como língua franca durante bastante tempo após o fim do império mas não a aceitação do castelhano...
Saudações Lusas
Grazas, Lisboeta, polo artigo do Jornal de Angola. Moi interesante.
E sobre o de moçambicano como lingua nacional intúo que queres dicir que é máis unha intención ou unha posibilidade de futuro ca unha realidade presente. Se así é tamos en paz.
E pasando ao que dis do portugués como lingua franca en Moçambique creo que as posibilidades do inglés son amezantes para o portugués. Pois supoño que non ignorarás que Mozambique é membro da Commonwealth.
>>E sobre o de moçambicano como lingua nacional intúo que queres dicir que é máis unha intención ou unha posibilidade de futuro ... Se así é tamos en paz.>E pasando ao que dis do portugués como lingua franca en Moçambique creo que as posibilidades do inglés son amezantes para o portugués. Pois supoño que non ignorarás que Mozambique é membro da Commonwealth.<<
Essa foi uma decisão política compreensível das elites moçambicanas em altura de extrema carência há uns anos atrás para aumentarem as vantagens de vária ordem para moçambique, sem sairem da CPLP. No entanto entre eles falam português e no presente momento não existe qualquer ameaça ao português em moçambique.
Desapareceu a primeira parte da minha resposta! ...
Quanto à designação do moçambicano como língua nacional, tinha referido que eu chamar-lhe-ia uma designação "meta-formal" ou como lhe chamas uma intenção para futuro, e portanto acho que como dizes ... temos paz.
Chamo-lhe designação meta-formal ou como lhe chamas intenção de futuro devido à realidade concreta, já expressa por vários como podes ler no artigo que mandei nas declarações do presidente de angola:
>>Devemos ter a coragem de assumir que a língua portuguesa, adoptada desde a nossa independência como língua oficial do país e que já é hoje a língua materna de mais de um terço dos cidadãos angolanos, se afirma tendencialmente como uma língua nacional em Angola. Isso não significa de maneira nenhuma, bem pelo contrário, que nos devemos alhear da preservação e constante valorização das diferentes línguas africanas de Angola, até aqui designadas de línguas nacionais, talvez indevidamente, pois quase nunca ultrapassam o âmbito regional e muitas vezes estendem-se para além das nossas fronteiras. <<
Sobre este debate, cito do interessante trabalho do professor da Universidade de Maputo (e amigo) Gregório Firmino (1997), _O caso do português e das línguas locais em Moçambique_. Lynx. Documentos de trabajo / Documents de treball / Documentos de Traballo / Working Papers, vol. 8. València: Departament de Teoria dels Llenguatges, Universitat de València.
"Defendemos uma política que mantenha um equilíbrio entre as línguas usadas em Moçambique e reconhecidas pela sociedade como moçambicanas, através da sua equiparação ao nível estatutário, embora o português deva também ser considerado como a língua oficial principal do país. Perspectivámos também que as LL ["línguas locais", no sentido de 'não nacionais em todo o território'] devem ter acesso aos contextos institucionais e que a aplicação da política proposta deverá depender das condições de cada local.
Por outras palavras, a nossa proposta visa ultrapassar, através da NACIONALIZAÇÃO E OFICIALIZAÇÃO TANTO DO PORTUGUÊS COMO DAS LL, o CÁRACTER AMBÍGUO E CONTRADITÓRIO de que enferma a actual política linguística em Moçambique, que oficializa sem nacionalizar o português, ao mesmo tempo que nacionaliza sem oficializar as LL. Trata-se de uma forma de reconhecer o carácter dinâmico de algumas sociedades africanas, onde tanto as LL como as línguas ex-coloniais são componentes legítimos da vida nacional. Deste modo, a questão linguística em África não pode ser vista necessariamente como uma questão de opção ou pelas línguas ex-coloniais ou pelas LL. O objectivo a perseguir deve ser a busca de soluções que derivem de um entendimento dos processos dinâmicos através dos quais todas estas línguas se vão institucionalizando nos vários países africanos".
Dáme que estamos mexando fóra do testo, e eu o primeiro, pois non creo que o Camilo Nogueira falase aquí de Mozambique. Así que mellor deixar ese país africano para outra. Vou ler algo do Mia Couto e gozar 'a tope' (tou en Cacabelos)